Δευτέρα, 8 Ιουνίου 2015

Ιστορίες διαβητικών




Η επιβίωση στα πλαίσια μιας χρόνιας ασθένειας είναι θέμα εκπαίδευσης, ενημέρωσης, θέλησης για ζωή ή είναι απλά θέμα τύχης;
Θα προσπαθήσω να ξετυλίξω το μίτο της ιστορίας της ζωής και της διάγνωσης μερικών ανθρώπων. Ο διαβήτης σε διαφορετικούς τύπους και με διαφορετικά σημεία και συμπτώματα είναι η κοινή συνισταμένη όλων των ανθρώπων σε αυτές τις ιστορίες. Αν και οι ιστορίες είναι αληθινές και προσωπικές, ταυτόχρονα αφορούν χιλιάδες ανθρώπους παγκοσμίως.

Η κρυφή σχέση ανάμεσα στον καρκίνο και το διαβήτη

Η πρώτη ιστορία αφορά μια γυναίκα που νόσησε από καρκίνο του μαστού. Υποβλήθηκε σε μαστεκτομή και χημειοθεραπεία. Λίγο καιρό μετά την περιπέτεια της, έχασε από αιφνίδιο θάνατο τον αδελφό της, που ήταν εκείνος που στάθηκε δίπλα της, όσο αντιμετώπιζε τον καρκίνο. 
Στις επόμενες ετήσιες εξετάσεις, διαγνώστηκε με διαβήτη τύπου 2. Η αγωγή, που ήταν τυπική για τους ενήλικους διαβητικούς με αυτόν τον τύπο, άρχισε με φάρμακα που βοηθούν το πάγκρεας να εκκρίνει όση ινσουλίνη μπορεί, πολύ περπάτημα και αυστηρή δίαιτα. 
Μετά από πολλά χρόνια, στην ίδια, μη προσαρμοσμένη αγωγή, ο νέος, καλύτερος, ακριβότερος επαγγελματίας ιδιώτης γιατρός της αλλάζει την φαρμακευτική αγωγή σε ένα φάρμακο που έδιναν σε όλους τους διαβητικούς τότε (και αποσύρθηκε μετά, ύστερα από την επιδίκαση τεράστιων αποζημιώσεων για θανάτους διαβητικών γιατί αποδείχτηκε ότι προκαλεί νεφροπάθεια και αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας) και η διαβητική γυναίκα αντιμετωπίζει οίδημα και υπέρταση
Οι εξετάσεις της δείχνουν ότι η ινσουλίνη δεν εκκρίνεται πια από το σώμα της, αλλάζει γιατρό και φάρμακο για να μην κάνει νεφροπάθεια, αρνείται όμως να κάνει ενέσεις ινσουλίνης. Συνεχίζει την αυστηρή δίαιτα και το εντατικό περπάτημα ωρών, μπαίνοντας πια στην Τρίτη ηλικία. Κανένα φάρμακο δεν έχει αποτελέσματα στη ρύθμιση της γλυκόζης. 
Η γυναίκα αδυνατίζει, νιώθει κακουχία, δεν παίρνει τα θρεπτικά συστατικά και τις βιταμίνες που χρειάζεται, τρέφεται μόνο με λαχανικά και άλιπα ψάρια. Το ανοσοποιητικό σύστημα πέφτει και δεν μπορεί πια να κάνει την καθημερινή ρουτίνα του περπατήματος, ενώ οι τιμές της  γλυκοζηλιωμένης αιμοσφαιρίνης  ανεβαίνουν. Σε αυτή τη χρονική στιγμή ο καρκίνος επανεμφανίζεται ως μεταστατικός σε προχωρημένο στάδιο.

Συμπέρασμα: Ο διαβήτης μπορεί να εμφανιστεί ως συνέπεια άγχους από ψυχοπιεστικά γεγονότα. Η κατάλληλη αγωγή πρέπει να προσαρμόζεται συχνά. Η αγωγή δεν πρέπει να αλλάζει από μη- υπεύθυνους θεραπευτές,  λόγω μόδας, αλλά όποτε υπάρχουν κλινικές ενδείξεις. Η άρνηση ινσουλίνης ως αγωγή, όταν αυτή παύει να εκκρίνεται από το πάγκρεας είναι καταστροφική. 
Η έντονη δίαιτα και άσκηση δεν είναι κατάλληλη θεραπεία πια, για κάποιον που το c-πεπτίδιο του είναι αρνητικό. 
Οι επιπλοκές στο διαβήτη θα πρέπει να είναι αναμενόμενες. 
Υπάρχει σχέση ανάμεσα στον καρκίνο και την ύπαρξη υψηλής γλυκόζης στο αίμα: τα καρκινικά κύτταρα τρέφονται με γλυκόζη και σαφώς δεν σταματούν να πολλαπλασιάζονται κάτω από συνθήκες επιπλέον γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος. Η καλή και υγιεινή διατροφή από όλες τις ομάδες τροφών (υδατάνθρακες, πρωτεϊνες, φυτικές ίνες, λίπη) στη δίαιτα του διαβητικού, βοηθούν στην αποτροπή κετοτικού κώματος στους διαβητικούς, στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και στην άμυνα ενάντια στον καρκίνο.   

Το success story που βασίστηκε σε μια λάθος διάγνωση

Η δεύτερη ιστορία αφορά ένα παιδί που διαγνώστηκε με διαβήτη τύπου1. Ο διαβήτης  αποκαλύφθηκε μετά από μια τυχαία εξέταση, αμέσως μετά από μια παιδική ασθένεια, δεν προϋπήρχε κετοξέωση, ούτε πολυουρία-πολυδιψία, κόπωση και δύσπνοια ή λήθαργος
Μεγάλωσε σε μια εποχή ιατρικής άγνοιας, όπου οι οδηγίες του παιδίατρου ήταν να τρέφεται χωρίς λίπος (ούτε ελληνικό ελαιόλαδο), με μετρημένη σε γραμμάρια (κυριολεκτικά, στη ζυγαριά κουζίνας) ποσότητα υδατανθράκων και καθόλου γλυκά. Το παιδί πεινούσε και κουραζόταν στο παιχνίδι, καθώς είχε συνήθως υπογλυκαιμία. Επίσης ενθαρρυνόταν να ασκείται καθημερινά. Δυστυχώς, αυτή ήταν η αγωγή που έπρεπε αρχικά να ακολουθήσουν οι ενήλικες διαβητικοί  τύπου 2 και δεν ενδείκνυται για την θρέψη ενός οργανισμού σε ανάπτυξη. Ο παιδίατρος επίσης θεωρούσε φυσιολογικό να βιώνει μια υπογλυκαιμία την ημέρα, ώστε η γλυκόζη να είναι σχεδόν φυσιολογική και έτσι να μένουν τα επίπεδα της γλυκοζηλιωμένης αιμοσφαιρίνης (εξέταση τριμήνου) χαμηλά. Οι υπογλυκαιμίες ήταν ένα ωραίο άλλοθι για τρώει τεράστιες ποσότητες φαγητού και όμως να μένει πάντα αδύνατος
Το παιδί ήθελε να είναι πάντα ο καλύτερος μαθητής (ώστε να μην πει ποτέ κανείς ότι είναι ο ανάπηρος που κάνει ενέσεις) και το κατάφερνε επάξια. Με την ενίσχυση των γονιών του και τις ευλογίες του γιατρού του, που ήταν τελικά περήφανος γι’ αυτόν, ασχολήθηκε με τον πρωταθλητισμό. Ολοκλήρωσε τις σπουδές και το μεταπτυχιακό του, πάντα αριστούχος, και με το διαβήτη του ρυθμισμένο. Παντρεύτηκε και συνέχισε τη ζωή του, χωρίς να ασχοληθεί ποτέ με την αλλαγή της φαρμακευτικής του αγωγής,  που ήταν πάντα το εντατικοποιημένο σχήμα ινσουλίνης με 3 ενέσεις ταχείας δράσης πριν από τα γεύματα και μια ένεση μακράς δράσης 24ωρης ινσουλίνης το βράδυ. Ώσπου μπήκε το άγχος του επαγγελματία που πρέπει να φέρει πολλά χρήματα για να καλύψει τόσο τις ανάγκες όσο και τις επιθυμίες της οικογένειας του, στη ζωή του. 
Εκείνη την εποχή γεννιέται το παιδί του και οι ευθύνες μεγάλωσαν. Ενήλικος πια, με μακροχρόνιο διαβήτη, άρχισε το κάπνισμα, πήρε βάρος, διαγνώστηκε με νεφρική ανεπάρκεια σε αρχικό στάδιο. 
Σε τυχαία εξέταση φαίνεται ότι το παιδί του έχει επίσης διαβήτη. Μετά από σειρά γενετικών εξετάσεων αποκαλύπτεται ότι έχει διαβήτη MODY 3, (μονογονιδιακό κληρονομικό τύπο διαβήτη), από ένα ελαττωματικό γονίδιο που μοιράζονται ο διαβητικός πατέρας, το παιδί του, καθώς επίσης ο πατέρας του διαβητικού και η θεία του διαβητικού. 

Συμπέρασμα: Ο διαβήτης τυπου 1 δεν αντιμετωπίζεται με τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, γιατί ο διαβητικός κάνει ινσουλίνη και συνεπώς μπορεί να φάει όλες τις τροφές στα πλαίσια μιας ισορροπημένης, ειδικής για την ανάπτυξη, διατροφής. Τα λίπη αποτελούν καλή πηγή λιπαρών οξέων (ειδικά τα πολυακόρεστα, όπως το ελαιόλαδο) και βοηθούν στην πρόληψη της νευροπάθειας. 
Οι υπογλυκαιμίες μπορεί να οδηγήσουν σε διαβητικό κώμα και dead-in-bed syndrome”στους διαβητικούς, και ειδικά τα παιδιά και τους εφήβους .
Ο μονογονιδιακός διαβήτης MODY δεν οδηγεί σε κετοξέωση, ελέγχεται πιο εύκολα με φάρμακα και ήπια άσκηση στην αρχή, γιατί δεν υπάρχει πλήρης καταστροφή των παγκρεατικών κυττάρων β και μετά από 6-8 χρόνια, αν δεν εκκρίνεται πια ινσουλίνη ( c-πεπτίδιο αρνητικό), μπαίνει ο διαβητικός στην αγωγή με ινσουλίνη. Σπάνια οδηγεί σε κετοξέωση γιατί η καταστροφή των κυττάρων είναι σταδιακή. Είναι κληρονομικός, με μόνο ένα ελαττωματικό γονίδιο από έναν γονέα (μονογονιδιακός) και υπάρχει σε πολλά μέλη της οικογένειας, σε πολλές γενιές. Έχει τις ίδιες επιπλοκές με το διαβήτη τύπου1, αν δεν γίνει σωστή, έγκαιρη θεραπεία. Ο κίνδυνος στο να διαγνωστεί ένα παιδί λανθασμένα σε μικρή ηλικία με διαβήτη τύπου1, αντί για MODY, και να πάρει ινσουλίνη, ενώ δεν την έχει ανάγκη, ελλοχεύει στην πρόκληση υπερινσουλιναιμίας και την  εμφάνιση ανώφελων, επικίνδυνων, έντονων υπογλυκαιμιών, ειδικά μετά από άσκηση.

Οι διαγνώσεις του «δεν»

Η επόμενη ιστορία αφορά έναν διαβητικό που δεν διαγνώστηκε ποτέ. 
Γεννήθηκε ως μακροσωμικό νεογέννητο, προκαλώντας επικίνδυνο τοκετό τουλάχιστον 24ώρου στην επίτοκο μητέρα του. 
Ο πατέρας του διαγνώστηκε με διαβήτη τύπου 2 σε νεαρή ηλικία, στη δεκαετία των 30. Θέλησε να μη πάρει ποτέ ινσουλίνη και προσπάθησε να ελέγξει τη γλυκόζη αίματος με αυστηρή δίαιτα (αυτή με τα χόρτα και τα ξινόμηλα(!) και καθημερινό περπάτημα. 
Χωρίς ουσιαστική εκπαίδευση και χωρίς να νοιάζεται καθημερινά για το διαβήτη του, τις μετρήσεις ή τις επιπλοκές του, κατάφερε να επιζήσει έτσι για δεκαετίες, προτού φτάσει στο σημείο να χάνει συνεχώς βάρος, να πάθει κρίσεις υπογλυκαιμίας και υπεργλυκαιμίας, να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο κακουχίας (από τη έλλειψη απαραίτητων θρεπτικών συστατικών) και να νιώθει συνεχώς εξαντλημένος, με κακή ψυχολογία, τάσεις φυγής από το συζυγικό βίο, δυσκολία κατανόησης στις διαπροσωπικές σχέσεις και επιθετικότητα . 
Βαρύς και μακροχρόνιος καπνιστής, με αδελφό με παχυσαρκία, μεταβολικό σύνδρομο και καρδιαγγειακή νόσο, που μετά το έμφραγμα του, διαγνώστηκε επίσης ως διαβητικός και έλαβε αγωγή με ινσουλίνη.
Το παιδί μεγάλωσε με σοβαρού βαθμού μυωπία και αστιγματισμό (που στην πραγματικότητα ήταν μια μορφή retinitis pigmentosa), σε συνδυασμό με συνεχώς επιδεινούμενη κώφωση, από το ένα αυτί. ΔΕΝ διαγνώστηκε ποτέ με κληρονομικό σύνδρομο Usher (από την μητέρα του). 
Είχε επίσης αριστεροχειρία, που διορθώθηκε με τη βία, προκαλώντας μικρού βαθμού τραυλισμό, λόγω επιβεβλημένης διαφορετικής πλαγίωσης, με επιμονή επικράτησης του αριστερού ημισφαιρίου του εγκεφάλου, αντί για το δεξί, καταπιέζοντας ένα πιθανό ταλέντο στη μουσική αντίληψη.   
Επίσης είχε δυσκολία στην ομιλία και την άρθρωση, (με έκδηλη σιελόρροια) και δυσκολία στο χειρισμών λεπτών και μικρών πραγμάτων (π.χ. κέρματα), δηλαδή αδεξιότητα στις λεπτές κινήσεις και διαταραχή αίσθησης ισορροπίας (ειδικά στα μεγάλα ύψη), που ήταν μόνιμες και υποδηλώνουν minimal εγκεφαλική διαταραχή, (ίσως από τον παρατεταμένο τοκετό) με στοιχεία νευρολογικής συνδρομής.
 Σαν έφηβος, δεν μπορούσε να σταματήσει να βρίζει και να σχολιάζει αρνητικά τα πάντα συνεχώς, σε ψυχαναγκαστικό βαθμό, όμως κανείς δεν ασχολήθηκε με τον «βρωμόστομο» που ενίοτε ένιωθε ενοχές γιατί δεν μπορούσε να σταματήσει και έτσι, ΔΕΝ διαγνώστηκε με ήπιο σύνδρομο Tourette
Στο σχολείο ΔΕΝ διαγνώστηκε με σύνδρομο υπερκινητικότητας, αν και το αντιμετώπισε αποτελεσματικά, ασχολούμενος εντατικά με δεκάδες, διαφορετικά μεταξύ τους αντικείμενα και ενδιαφέροντα, με διαφορετικού βαθμού επιτυχία, καθώς είχε την τάση να δυσκολεύεται να ολοκληρώσει ένα έργο, στο οποίο επανερχόταν συχνά ως εμμονή
Οι σχέσεις (όπως συνήθως στο ADHD) ήταν δύσκολες, με ενθουσιασμό στην αρχή και παράπονα, αίσθηση μη αποδοχής,  επιθετικότητα και τάσεις φυγής, αργότερα. Η συναισθηματική δυσκολία και ανωριμότητα προκαλούσε πάντα επιφανειακές προσωπικές σχέσεις ανάγκης και προσεταιρισμού φίλων, με ρηχό περιεχόμενο συναισθημάτων στις διαπροσωπικές σχέσεις, αδυναμία παροχής στήριξης, βοήθειας και προστασίας των «σημαντικών άλλων» και αδυναμία αναζήτησης ουσιαστικής βοήθειας για τον εαυτό του, όταν την χρειαστεί, καθώς και πλήρη έλλειψη κατανόησης των δυσκολιών της ζωής και της πραγματικότητας των άλλων (ενσυναίσθηση), με σημάδια ανευθυνότητας στη διαχείρηση του χρόνου, της εργασίας και αποτυχία στη διαχείρηση των χρημάτων. Βασικό στοιχείο επίσης ο θυμός και η επιθετικότητα, καθώς και η αδεξιότητα στις κινήσεις του σώματος. Παρόλαυτα, ΔΕΝ διαγνωστηκε ποτέ με σύνδρομο ελλειματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD), αλλά με δυσλεξία, ενώ δεν είχε κανένα σύμπτωμα.  
 Αφού άλλαξε πολλές σχολές, πολλές δουλειές και μέρη κατοικίας, εντάχθηκε με μεγάλη δυσκολία στο στρατό, όπου αρνιόταν να υπηρετήσει, ως παχύσαρκος ενήλικος. 
ΔΕΝ διαγνώστηκε με διαβήτη (ενδοκρινικό σύστημα), αλλά πήρε συμβουλές από διαιτολόγο να χάσει βάρος κάνοντας δίαιτα και να ασκηθεί εντατικά, άσχετα αν αυτό έκδηλα πια θα αποτελούσε αιτία να ξεκινήσει ο μηχανισμός του ενδοκρινολογικού άξονα (αδρεναλίνη-γλυκόζη-κετόνες). 
Στην ενήλικη ζωή του, αντιμετώπισε κρίσεις δύσπνοιας, που διαγνώστηκαν λάθος ως κρίσεις άσθματος, ενώ ήταν στην ουσία αποτέλεσμα stress, που ανεβάζοντας την έκκριση αδρεναλίνης, συμπαρέσυρε και τη γλυκόζη αίματος παροδικά σε υψηλά επίπεδα, ανεβάζοντας τα επίπεδα κετονών στο αίμα και προκαλώντας δυσχέρεια στην αναπνοή (δύσπνοια κετοξέωσης). 
Διαγνώστηκε επίσης με διαταραχή του θυρεοειδή (ενδοκρινικό σύστημα) και πήρε αγωγή με θυρεοειδικά σκευάσματα, με σκοπό να λειτουργήσει ομαλότερα ο μεταβολισμός του οργανισμού. 
ΔΕΝ διαγνώστηκε με διαταραχή έκκρισης τεστοστερόνης (ενδοκρινικό σύστημα), ενώ έπασχε από τα 18 χρόνια του από ανδρογενή αλωπεκία, δασυτριχισμό, παχυσαρκία, επιθετικότητα και στυτική διαταραχή, όλα συμπτώματα του μεταβολικού συνδρόμου. 
Το δεύτερο παιδί της οικογένειας (θήλυ) ΔΕΝ διαγνώστηκε με διαβητική μαστοπάθεια (ενώ την αντιμετωπίζει) και αγνοεί τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη κύησης και κληρονομικής μεταβίβασης του οικογενούς διαβήτη στα παιδιά.  

Συμπεράσματα: Ο γονέας με διαβήτη είναι υπεύθυνος όχι μόνο για την αγωγή του, αλλά και για την εκπαίδευση της οικογένειάς του, την ενημέρωση των παιδιών του και την πρόληψη γέννησης διαβητικών παιδιών στα εγγόνια του, αμέσως μόλις διαγνωστεί με το σωστό τύπο διαβήτη (MODY). H υπόθεση Geshwind-Galaburda εξηγεί όλα τα συμπτώματα του νέου άντρα-που δεν έχει διαγνωστεί με διαβήτη- ενώνοντας την επίδραση υψηλής τεστοστερόνης κατά τη φάση ανάπτυξης της εμβρυικής περιόδου με τις μαθησιακές δυσκολίες, τις αλλεργίες, τη συναισθηματική ανωριμότητα, την επιθετικότητα, την ανευθυνότητα, την παχυσαρκία, τις διαταραχές σε θυρεοειδή και γονάδες, το μεταβολικό σύνδρομο και το διαβήτη. Τίποτα δεν είναι τυχαίο και οι διαγνώσεις έρχονται μετά από παρατήρηση χρόνων και καλή γνώση του εαυτού. 
Συχνά ο κληρονομικός οικογενής τύπος διαβήτη διατρέχει περισσότερες από μία γενιές και εμφανίζεται (με συμπτώματα από τη γέννηση ακόμα) σε όλα τα αδέλφια μιας οικογένειας, που περνούν το γονίδιο, με τη σειρά τους στα παιδιά τους. 
Οι γυναίκες που εκδηλώνουν διαβήτη ενώ κυοφορούν, πρέπει να παίρνουν αγωγή άμεσα γιατί αυξάνονται οι πιθανότητες να γεννηθεί μακροσωμικό, παχύσαρκο παιδί που θα αναπτύξει διαβήτη, ακόμα και αν δεν υπάρχει προδιάθεση. 
Με την ύπαρξη προδιάθεσης, οι εξετάσεις screening, θα πρέπει να αρχίζουν από την εφηβεία και οι ορμονικές διαταραχές να αντιμετωπίζονται άμεσα για να μην οδηγήσουν σε μεταβολικό σύνδρομο και διαβήτη.  

Δεν υπάρχουν σχόλια: