Τετάρτη, 3 Δεκεμβρίου 2014

Η εμπειρία του διαβήτη

Η εμπειρία του καθενός με την ασθένεια και την υγεία είναι διαφορετική. Όπως και η στάση του απέναντι στη ζωή, τόσο ως επιβίωση όσο και ως όνειρο και στόχο. Για μερικούς ανθρώπους όλα είναι θέμα ψυχολογίας, για άλλους ανθρώπους όλα είναι θέμα σωματικής αντίδρασης. Αφορμή για τα λόγια μου, είναι η συζήτηση με μητέρα που ήθελε να επωφεληθεί από την εμπειρία  μου ως διαβητική. Μου ζήτησε κάτι απλό: Να της πω αν ο "παιδικός" διαβήτης μπορεί να εκδηλωθεί μετά από κατανάλωση γλυκών από ένα μικρό παιδί, το κοριτσάκι της. Με ρώτησε αν οι γονείς μου είχαν κι αυτοί διαβήτη. Παρατήρησε ότι "δεν-φαίνομαι-άρρωστη-τι κρίμα-για-μένα". Και ξαφνικά ένιωσα όλα τα κλισέ, τα ψέμματα, τις παρεξηγήσεις για το μακροχρόνιο διαβήτη μου, να με χτυπούν σαν βολές από παντού. Κι όμως, η ζωή δείχνει πως, δεν πειράζει, καλή μου, όλα λύνονται...
Όχι, ο διαβήτης δεν λέγεται πια "παιδικός", ούτε "νεανικός". Είναι γενετικά τεκμηριωμένο ότι χωρίζεται σε πολλούς τύπους, με τον διαβήτη τύπου 2 να έχει περισσότερους ασθενείς ανά τον κόσμο, να εμπλέκεται με πολλές επιπλοκές και  να αφορά ως κληρονομική νόσος φθοράς, ανθρώπους μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας. Εκτός από τις μορφές MODY και LADA, που είναι ανιχνεύσιμες με εξετάσεις, διαφορετικές οντότητες στο χώρο του διαβήτη και απαιτούν διαφορετική θεραπεία, τόσο ώστε η διαφοροδιάγνωση να κάνει πολύ σημαντική διαφορά στη ζωή του διαβητικού, υπάρχουν και πολλές άλλες καταστάσεις που δημιουργούν διαβήτη, ως δυσκολία διαχείρισης της ινσουλίνης, αλλά και ως πλήρη ανεπάρκεια ινσουλίνης (πολυκυστικές ωοθήκες ως μέρος του μεταβολικού συνδρόμου ή του HAIR-AN συνδρόμου, που προκαλούν  αντίσταση στην ινσουλίνη, κυστική ίνωση, χειρουργική εκτομή του καρκίνου στο πάγκρεας).
Όχι, ο δικός μου διαβήτης είναι τύπου 1, δεν είναι κληρονομικός, δεν τον είχαν οι γονείς μου, μόνο εγώ τον εμφάνισα σε όλη μου την οικογένεια, μετά από μια αυτοάνοση διαδικασία, που κατέστρεψε τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας. Έπεσα σε κετοξέωση στα 10, νοσηλεύτηκα στο νοσοκομείο, εκπαιδεύτηκα στο να κάνω εξετάσεις ούρων και αίματος πολλές φορές την ημέρα και επανεκπαιδεύτηκα  για να μάθω στα 14 να κάνω ενέσεις ινσουλίνης πριν από κάθε γεύμα στον εαυτό μου και να αντιμετωπίζω κρίσεις, υπογλυκαιμίας και υπεργλυκαιμίας, λοιμώξεις και φλεγμονές κάθε μέρα, σε οποιασδήποτε συνθήκες (σχολείο, εργασία, ύπνος, διακοπές, σχέσεις).
'Οχι, δεν φαίνομαι "άρρωστη", αλλά είμαι. Γιατί ο διαβήτης είναι εκεί, 24 ώρες το 24ωρο, 365 μέρες το χρόνο. Είναι μέσα στο σώμα μου και μέσα στη ζωή μου, και δεν μπορώ να τον αγνοήσω ή να τον θεωρήσω απλά "τρόπο ζωής", Πρέπει άμεσα να επιλέξω την καλύτερη απόφαση για τον εαυτό μου (τι και πότε θα φάω, που θα βρεθώ, πως θα αντιμετωπίσω αυτό το 50 mg/dl στο μετρητή), την καλύτερη δοσολογία ινσουλίνης, το καλύτερο φαγητό που δεν μου δημιουργεί προβλήματα με την γαστροπάρεση, ακόμα και αν δεν είμαι σε θέση να σκεφτώ καθαρά. Γιατί ο διαβήτης σε "πουσάρει" στα άκρα και σε ωθεί να πάρεις αποφάσεις για το αν θα επιβιώσεις ή όχι. Δεν είναι για μέτριους και δειλούς. Δεν σε αφήνει να ξεχαστείς για μια μέρα, όταν τον ρυθμίζεις μόνος σου, και να απολαύσεις την "ωραία παρέα ή την ωραία θάλασσα", συχνά δεν έχεις τέτοιες επιλογές πολυτέλειας γιατί απαιτεί από σένα όλη σου την προσοχή, έστω και για λίγα λεπτά, για να μείνεις υγιής. Το διαβητη δεν μπορείς να τον αγνοήσεις, και έχω αρκετή εμπειρία ζωής για να ξέρω ότι θα έχω άμεσες συνέπειες (κρίσεις) αλλά και μακροχρόνιες (επιπλοκές). Όπως έχω αρκετή εμπειρία να μην πειθαρχώ σε ότι μου λένε, χωρίς πριν να σκεφτώ αν αυτό ταιριάζει στο δικό μου διαβήτη, την εμπειρία μου και το σώμα μου.
Και τέλος, όχι, καμία διατροφική παρέμβαση ή "αταξία" δεν μπορεί να επηρεάσει ένα υγιή άνθρωπο. Μπορεί μόνο να προκαλέσει παχυσαρκία, δηλαδή εναπόθεση λίπους σε άτομα που έχουν προδιάθεση γι' αυτό, και τελικά να εμφανιστεί διαβήτης τύπου 2 με αντίσταση στην ινσουλίνη, ξανά σε άτομα που έχουν γενετική προδιάθεση. Το φαγητό είναι μόνο ένας παράγοντας στη ρύθμιση του διαβήτη τύπου 1, δεν αποτελεί πανάκεια, ούτε θεραπεία μέσω δίαιτας, όπως μας έλεγαν, ατυχέστατα, οι γιατροί μας πριν από δεκαετίες.
Πέρα από όλα αυτά, ο διαβήτης είναι μια ολοκληρωμένη εμπειρία που τη βιώνεις, και όχι μόνο η θεωρητική ενημέρωση που δίνουμε ο ένας στον άλλον. Η εμπειρία του κάθε διαβητικού είναι διαφορετική. Η στάση του απέναντι στην υγεία και την ασθένεια είναι διαφορετική. Η ανευθυνότητα ή υπευθυνότητα που δείχνει κανείς σχετικά με τη ζωή του είναι εντελώς προσωπική και έχει να κάνει μόνο με την εμπειρία και τον βαθμό συναισθηματικής ωριμότητας που έχει καταφέρει να έχει. 'Ετσι, λοιπόν ξαναγυρνάμε στην αρχή... Ο διαβήτης είναι μια δύσκολη εμπειρία, που αν την αγνοήσεις μπορεί να γίνει επικίνδυνη για τη ζωή σου, γι' αυτό συνέχισε να ζεις με εξυπνάδα και σύνεση, χωρίς τα περιττά και ανώφελα της ζωής, μέσα από την αρρώστια, με εφόδιο την ενημέρωση...

Δεν υπάρχουν σχόλια: