Δευτέρα, 29 Απριλίου 2013

Comorbidity in chronic illness- Συνοσηρότητα σε χρόνιες ασθένειες.

Παρατηρώντας, κατά την διάρκεια του χρόνου, ασθενείς που βιώνουν μια χρόνια ασθένεια,  επιβεβαιώνω καθημερινά την ύπαρξη κι άλλων συμπτωμάτων και ιατρικών ασθενειών στον ίδιο άνθρωπο. Η έννοια της συνοσηρότητας (comorbidity-1. ) αναφέρεται σε ασθενείς που εκτός από την αρχική ασθένεια, παρουσιάζουν και άλλες ασθένειες, που είναι ουσιαστικά ανεξάρτητες από την αρχική.

'Ετσι, γνωρίζω άτομα με  μαθησιακές νευροαναπτυξιακές δυσκολίες (6) (δυσλεξία, Σύνδρομο Υπερκινητικότητας) που έχουν και διάφορες αλλεργίες ή άσθμα ( geschwind-galaburda (8) Geschwind-Galaburda's Theory)  (7) κι άτομα με Σύνδρομο Υπερκινητικότητας και Ελλειμματικής Προσοχής (ADHD) που έχουν ταυτόχρονα και Σύνδρομο Tourette (4). 

Γνωρίζω ασθενείς με καρκίνο του μαστού, που δεν έχουν το γονίδιο BRCA (συχνά ενδεικτικό του γενετικού, κληρονομικού οικογενούς καρκίνου) αλλά το γονίδιο ΑΤΜ, (5) που προδιαθέτει για λέμφωμα, λευχαιμία και καρκίνο του μαστού και προκαλεί αταξία- τηλεαγγειεκτασία στους φορείς του, και συνεπώς δεν μπορούν να πάρουν την ίδια θεραπεία με τους άλλους ασθενείς, γιατί είναι εξαιρετικά επιρρεπείς στην ακτινοβολία, που τους κάνει ουσιαστικά κακό. 

Γνωρίζω ασθενείς με  αυτοάνοσο διαβήτη Τ1 που πάσχουν επίσης από άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, όπως θυρεοειδίτιδα, οστεοαρθρίτιδα, που συνυπάρχουν και πρέπει πάντα να ελέγχονται και να συνεκτιμώνται. Επίσης γνωρίζω διαβητικούς με κατάθλιψη (2) και διαβητικούς με διατροφικές διαταραχές (3.). Ο διαβήτης ακόμα σχετίζεται με συνοσηρότητα που αφορά τις επιπλοκές του (διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια (11), διαβητική νεφροπάθεια (12), γαστροπάρεση (13)) 

Πολύ γνωστή και χωρίς να της έχει δοθεί η απαιτούμενη σημασία είναι η συνοσηρότητα του διαβήτη τύπου 2 (κληρονομικού) με το μεταβολικό σύνδρομο (9)και τα συμπτώματά του (αντίσταση στην ινσουλίνη (10) και καρδιοπάθεια).  Σε ότι αφορά τους καρδιοπαθείς, υπάρχει συχνά συνοσηρότητα με κατάθλιψη, σεξουαλική δυσλειτουργία και αρθρίτιδα. 

Γνωρίζω επίσης άτομα που έζησαν με τη διάγνωση της μανιοκατάθλιψης (κρίσεις μανίας και τάσεις αυτοκτονίας) και αντιμετώπισαν επίσης υποθυρεοειδισμό, παχυσαρκία, νεφροπάθεια και άποιο διαβήτη που προκλήθηκε από την φαρμακευτική τους αγωγή (λίθιο (14)). 

Τέλος γνωρίζω και ανθρώπους που έπασχαν από Πολλαπλή Ενδοκρινική Νεοπλασία (ΜΕΝ 1- ΜΕΝ 2α/2β) και είχαν για χρόνια συμπτώματα από το γαστρεντερολογικό και το ενδοκρινικό σύστημα. Οι άνθρωποι αυτοί υπέφεραν από γενετικό νόσημα που κληρονομείται από έναν μόνο γονέα, στον οποίο λείπει ένα ογκοκατασταλτικό γονίδιο. Γι'αυτό και εμφανίζουν όγκους σε παραθυροειδείς αδένες, πάγκρεας, υπόφυση. θυρεοειδή αδένα και επινεφρίδια. Οι όγκοι αυτοί στους αδένες, αν είναι καλοήθεις υπερλειτουργούν παράγοντας μεγάλες ποσότητες ορμονών, που αρρωσταίνουν σοβαρά των ασθενή, με αποτέλεσμα να πάσχει από καρδιοπάθεια ή και διαβήτη. Αν είναι καρκινικοί, κάνουν επίμονες μεταστάσεις, πολύ γρήγορα, με μεγάλη συχνότητα σε διάφορα όργανα, προκαλώντας  το θάνατο. Δυστυχώς, οικογένειες με ενδοκρινοπάθειες (που μοιάζουν με μεμονωμένα περιστατικά συνδρόμου Marfan, διαβήτη ή θυροειδοπάθειας) πάσχουν από κάποια μορφή του ΜΕΝ συνδρόμου.(15)

Η συνοσηρότητα έχει διάφορες παραμέτρους: κοινωνικές, οικονομικές, οικογενειακές, ψυχολογικές. Άνθρωποι που επιζούν μια ζωή, παλεύοντας με ένα χρόνιο νόσημα, τελικά βρίσκονται να αντιμετωπίζουν και μια δεύτερη ή τρίτη ασθένεια. Το κόστος των ασθενειών και των επιπλοκών είναι πολύ μεγάλο. Η επιβάρυνση της οικογένειας είναι σημαντική, γιατί ενώ πρέπει να αντιμετωπίσει την πρακτική πλευρά της επιβίωσης και των ιατρικών εξόδων,  πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει το ψυχικό βάρος της κληρονομικότητας της ασθένειας και την ψυχολογική στήριξη του ασθενούς. Ακόμα υπάρχει και το κοινωνικό στίγμα που περιθωριοποιεί τον ασθενή που αντιμετωπίζει ασθένειες την μια μετά την άλλη και είναι άρρωστος σε όλη του τη ζωή. Δυστυχώς δεν υπάρχει κανένας τρόπος να μειωθούν οι συνέπειες και το βάρος που υπάρχει στις πλάτες αυτών των ανθρώπων, εκτός ίσως από την ενημέρωση και τις πολύ πρόσφατες γενετικές μελέτες και έρευνες. Τίποτα όμως δεν μπορεί να δώσει την υγεία πίσω σε όσους πάσχουν από πολλές ασθένειες. Μόνο η θέληση για ζωή μπορεί να δώσει νόημα στην χαμένη και επιβαρυμένη τους υγεία. Ας ευχηθούμε όλοι η Ανάσταση να σημαίνει όχι μόνο έλλειψη θανάτου αλλά και ελπίδα για ζωή, έγκαιρη διάγνωση και ευκαιρία για ίαση σε όλα τα ιατρικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν! 

Ιστότοποι παραπομπής:

  1.  http://en.wikipedia.org/wiki/Comorbidity
  2. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18954592
  3.  http://tde.sagepub.com/content/38/4/537.abstract
  4. http://www.help4adhd.org/en/treatment/coexisting/WWK5A
  5. http://ghr.nlm.nih.gov/gene/ATM
  6. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20721770
  7. The McManus-Bryden thesis on Geschwind-Galaburda's Theory:   http://www.ucl.ac.uk/medical-education/reprints/1991PsychBull-GeschwindTheory.pdf
  8. http://sweetlife-gr.blogspot.gr/2012/02/geschwind-galaburda.html
  9. http://sweetlife-gr.blogspot.gr/2012/08/blog-post_6.html
  10. http://sweetlife-gr.blogspot.gr/2012/01/blog-post.html
  11. http://en.wikipedia.org/wiki/Diabetic_retinopathy
  12. http://en.wikipedia.org/wiki/Diabetic_nephropathy
  13. http://en.wikipedia.org/wiki/Gastroparesis
  14. http://en.wikipedia.org/wiki/Lithium_(medication)
  15. http://www.amend.org.uk/guide-to-the-disorders/men2b.html

Δεν υπάρχουν σχόλια: