Δευτέρα, 6 Αυγούστου 2012

Differential diagnosis between dyslexia and hyperactivity syndrome (ADHD)- Διαφοροδιάγνωση ανάμεσα σε δυσλεξία και Διαταραχή Έλλειψης Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ)

Διαφοροδιάγνωση είναι η προσπάθεια των θεραπευτών να διαχωρίσουν δύο ασθένειες, διαταραχές ή σύνδρομα (σύνολο συμπτωμάτων που δίνουν μια συγκεκριμένη κλινική εικόνα και συνήθως εμφανίζονται μαζί), ώστε μετά τη οριστική διάγνωση να ακολουθήσουν την κατάλληλη ενδεδειγμένη και αποτελεσματική θεραπεία. Πολλές φορές οι διαφορές είναι μηδαμινές και η διάγνωση γίνεται δύσκολη, άλλες φορές είναι απλώς θέμα χρόνου να εμφανιστούν όλα τα συμπτώματα, ώστε να γίνει με ασφάλεια η κατάλληλη διάγνωση. Έτσι αποφεύγονται λάθη στη θεραπευτική αγωγή ή μέθοδο, που κοστίζουν χρόνο και άγχος στον ασθενή, αλλά και υποτροπές που συμβαίνουν συχνά αν δεν έχει δοθεί η κατάλληλη θεραπεία. Γι' αυτό, ένας ειδικευμένος θεραπευτής έχει πάντα στο μυαλό του,το "εργαλείο" της διαφοροδιάγνωσης. Μετά την διάγνωση δηλαδή, χρησιμοποιεί τις ιατρικές του γνώσεις συνδυαστικά, και έπειτα αναλυτικά, ώστε να διαχωρίσει τις επιμέρους παραμέτρους και να εξειδικεύσει τη θεραπεία. (Παραδείγματα στο post που αφορά  την διαφοροδιάγνωση ανάμεσα στην κατάθλιψη και την διπολική διαταραχή.)
 Πολλές φορές η ζωή ενός ασθενούς εξαρτάται στην κυριολεξία από την ταχύτητα που ο γιατρός θα επεξεργαστεί τις πληροφορίες που του δίνει ο ασθενής (σε συνδυασμό με τις κλινικές εξετάσεις και την άριστη γνώση πλήρους ιστορικού,) και την ικανότητα συνδυασμού ιατρικής γνώσης των συμπτωμάτων, για να ολοκληρωθεί ταχύτατα η διαφοροδιάγνωση. Αλλες φορές (σε ψυχικές παθήσεις) η χορήγηση μιας φαρμακευτικής αγωγής μπορεί να αντεδείκνυται, αν δεν μπορέσει ο γιατρός να δει καθαρά ποιο είναι το πρόβλημα και προσπαθήσει να ανακουφίσει μόνο κάποια συμπτώματα επιφανειακά. "Η διαφορά είναι ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο", όπως επισημαίνει και ο Paulo Coelho, στο βιβλίο του "Η Βερόνικα θέλει να πεθάνει", με θέμα τη διαφοροδιάγνωση, την απόκρυψη της αλήθειας σε ασθενή, την παραπλάνηση και την χορήγηση λάθος φαρμακευτικής αγωγής.

Δυσλεξία

  • Δυσκολία ανάγνωσης γραφής
  • Παράξενη ορθογραφία
  • Αναγνωστική καθυστέρηση + δυσκολίες στην αριθμητική+ την ορθογραφία
  • Κληρονομική (μέλη της ίδιας οικογένειας, σε πολλές γενιές)
  • Οφείλεται σε πλαγίωση του εγκεφάλου
  • Φυσιολογική νοημοσύνη
  •  Συναισθηματικές  διαταραχές (έντονη αντικοινωνική συμπεριφορά)

Υπερκινητικότητα

  • Υπερδραστηριότητα
  • Αποδιοργάνωση σε εργασία
  • Διάσπαση προσοχής
  • Αδυναμία συγκέντρωσης σε ένα έργο
  • Μικρή διάρκεια προσοχής
  • Έντονη παρορμητικότητα
  • Αδυναμία κατανόησης συναισθημάτων άλλων
  • Κακές σχέσεις με συνομήλικους
  • Επιθετική-καταστροφική συμπεριφορά
  • Αγχογόνες καταστάσεις προκαλούν αιφνίδιες κρίσεις πανικού (fit and tandrem/"καταστροφική" αντίδραση)  
  • Καθυστέρηση στην ομιλία
  • Αδεξιότητα στις κινήσεις
  • Δυσκολία προσανατολισμού (διάκριση δεξί- αριστερό)
  • Ελαφρά μειωμένη  νοημοσύνη
  • Απάθεια (Non-challant) κατά την εφηβεία    
Από τις λίστες συμπτωμάτων είναι φανερό:
  •  πως η Διαταραχή Υπερκινητικότητας αφορά έναν πιο ευρύ φάσμα δυσκολιών σχετικά με την οργάνωση της καθημερινότητας, την οργάνωση του χρόνου, την συνέπεια στην εργασία, αλλά και τα συναισθηματικά κενά στις σχέσεις που γίνονται επιφανειακές και βραχύχρονες, λόγω σοβαρής έλλειψης ενσυναίσθησης (αντίληψη, αναγνώριση συναισθημάτων των άλλων ανθρώπων και ανταπόκριση με το αντίστοιχο συναίσθημα ). Επίσης στην ΔΕΠΥ, είναι καθοριστικός ο ρόλος του άγχους και της αίσθησης απόρριψης, καθώς το μικρό παιδί δεν γνωρίζει την έννοια της λέξης "περιμένω την σειρά μου", διεκδικεί πράγματα που δεν του ανήκουν και λόγω του ότι νιώθει μια ισχυρότατη παρόρμηση να μην μένει ήσυχο, μπλέκει σε καυγάδες. Αν πιεστεί να πειθαρχήσει, τότε κάνει κρίση πανικού (tandrem) σπάζοντας αντικείμενα, χτυπώντας και βρίζοντας όποιον βρει μπροστά του, συχνά ανεξέλεγκτο. Η νοημοσύνη δείχνει συχνά προς ελαφριά δυσλειτουργία, που όμως έχει πολλές δυνατότητες εξέλιξης, αν αντιμετωπιστεί νωρίς και με εκπαιδευτικά σωστό τρόπο.
  • Παράλληλα, η δυσλεξία μοιάζει να είναι περιορισμένη στην ανάγνωση, τη γραφή και την ορθογραφία .Όμως, έχει και παραμέτρους  που αφορούν την αντιληπτική ικανότητα του ασθενούς, ως προς την κατανόηση και την ακουστική αντίληψη, καθώς οφείλεται ουσιαστικά στην ανώμαλη πλαγίωση των δύο ημισφαιρίων. Επίσης, το άγχος που προκαλεί η δυσλεξία, συχνά προκαλεί συμπλέγματα κατωτερότητας, ειδικά αν δεν αντιμετωπιστεί νωρίς και το παιδί στιγματιστεί με την ετικέτα "αδιάφορος ή τεμπέλης", αν και οι αντιδράσεις του είναι σημαντικά διαφορετικές από του παιδιού με ΔΕΠΥ. Οι προοπτικές βελτίωσης φαίνεται να είναι καλύτερες με εκπαίδευση και εργασία, ενώ τα συναισθηματικά κενά φαίνεται να καλύπτονται καλύτερα με role playing teaching (εκπαίδευση ρόλων). 

Συμπέρασμα: 

Και οι δύο μαθησιακές δυσκολίες έχουν την ίδια βάση, (minimum νευρολογική εγκεφαλική διαταραχή), έχουν διαφορετικά μαθησιακά συμπτώματα (περισσότερο αντίληψη και κατανόηση-  περισσότερο συναισθηματική, κοινωνική δυσαρμονία) και χρειάζονται έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση με εντατική εκπαιδευτική εργασία. Επιπρόσθετα, η ΔΕΠΥ αντιμετωπίζεται με μια ομάδα φαρμάκων που χορηγείται για κατευνασμό της υπερδιέγερσης και αντιμετώπιση της διάσπασης. Πρέπει όμως, να έχει γίνει πολύ καλή δουλειά στη διαφοροδιάγνωση, γιατί ενώ είναι αποτελεσματικά σε ΔΕΠΥ με εγκεφαλική βλάβη, όπου διορθώνουν την χημική ανισορροπία, σε παιδιά με δυσλεξία, μπορεί να εκδηλωθούν ψυχωτικά συμπτώματα λόγω φαρμακευτικής υπερδιεγέρσης, γι αυτό και απαγορεύονται. 

 (Χρήσιμος οδηγός /εγχειρίδιο αναφοράς:

 Ψυχολογικά Προβλήματα Παιδικής ηλικίας (Martin Herbert/ Ελληνικά Γράμματα 1998) 

Δεν υπάρχουν σχόλια: