Σάββατο, 25 Φεβρουαρίου 2012

Υπόθεση GESCHWIND- GALABURDA


Μετάφραση: Lena Zafeiriou

Πλαγίωση και η σχέση της με το κυρίαρχο ημισφαίριο για το λόγο

Περίπου 10% όλων των ανθρώπων είναι αριστερόχειρες ή αμφίχειρες. (εδώ, θα θεωρήσουμε τους αμφίχειρες ως αριστερόχειρες. Πράγματι, οι περισσότεροι αριστερόχειρες είναι μερικώς αμφίχειρες). Από όλα τα σχέδια και σκίτσα της προϊστορικής εποχής, που δείχνουν ανθρώπους που χρησιμοποιούν ένα εργαλείο με το ένα χέρι ή το άλλο, περισσότερες από το 90% δείχνουν να χρησιμοποιείται το δεξί χέρι. Έτσι, η δεξιοχειρία φαίνεται να είναι μέρος της αρχαίας μας κληρονομιάς και όχι μια πρόσφατη διαφοροποίηση.

Ο εγκέφαλος ενός αριστερόχειρα είναι διαφορετικός από τον εγκέφαλο ενός δεξιόχειρα, αλλά δεν είναι απλώς αντίθετος. Για το 90% των δεξιόχειρων ανθρώπων, το αριστερό ημισφαίριο είναι το κυρίαρχο για το λόγο. Το αριστερό ημισφαίριο είναι επίσης το κυρίαρχο για το λόγο για το 70% των αριστερόχειρων, περίπου. Από το υπόλοιπο 30%, οι περισσότεροι έχουν ποικίλου βαθμού έλεγχο από τα δύο ημισφαίρια, μόνο μερικοί έχουν απόλυτο έλεγχο από το δεξιό ημισφαίριο. Το μεσολόβιο (ιδιαίτερα το έμπροσθεν μεσολόβιο) είναι περίπου 11% πιο πυκνό στους αριστερόχειρες από τους δεξιόχειρες, πιθανότατα διευκολύνοντας την επικοινωνία ανάμεσα στα δυο ημισφαίρια και την αμφίδρομη εκπροσώπηση των λειτουργιών.

Γιατί κάποιοι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες και άλλοι αριστερόχειρες; Η γενετική κληρονομικότητα είναι ένας παράγοντας, αλλά δεν αποτελεί αποκλειστικό κριτήριο. Η πιθανότητα του να φέρει κανείς στον κόσμο ένα αριστερόχειρο παιδί είναι μεγαλύτερη αν και οι δύο γονείς είναι αριστερόχειρες. Αλλά οι γενετικές πληροφορίες της οικογένειας σε ότι αφορά την πλαγίωση, δεν αποδεικνύουν κανένα απλό αποτέλεσμα της θεωρίας του Μέντελ.

Όποια και αν είναι τα αίτια για την επιλογή χεριού, η αριστεροχειρία συνδέεται με μια ευρεία ποικιλία από φαινομενικά άσχετα βιολογικά χαρακτηριστικά. Ο Norman Geschwind και ο Albert Galaburda πρότειναν ότι αυτές οι σχέσεις τελικά οδηγούν πίσω στην επίδραση της ορμόνης τεστοστερόνης. Υψηλά ποσοστά τεστοστερόνης, κατά την διάρκεια της προγεννητικής και περιγεννετικής περιόδου ζωής μπορούν να σταματήσουν την ανάπτυξη του όπισθιου αριστερού ημισφαιρίου,
·        αυξάνοντας την πιθανότητα για αριστεροχειρία,
·        αυξάνοντας τη πιθανότητα για κυριαρχία του δεξιού ημισφαιρίου στο λόγο
·        διαταράσσοντας την ανάπτυξη του ανοσολογικού συστήματος
και παράγοντας άλλα αποτελέσματα, όπως παρουσιάζονται στο παρακάτω διάγραμμα.



Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, η τεστοστερόνη δίνει μια εξήγηση στο «γιατί» οι αριστερόχειρες είναι πιο πιθανό από τους δεξιόχειρες να αναπτύξουν ασυνήθιστες συμπεριφοριστικές διαταραχές, που ποικίλουν από την δυσλεξία έως την εξαιρετική μαθηματική ικανότητα, όπως επίσης και ιατρικές διαταραχές, που ποικίλουν από παιδικές αλλεργίες έως ανοσολογικές διαταραχές. Οι επιδράσεις της τεστοστερόνης επίσης βοηθούν στο να εξηγηθεί το «γιατί» πολλές από αυτές τις διαταραχές είναι περισσότερο κοινές στους άνδρες από ότι στις γυναίκες.
Αυτές οι παρατηρήσεις δεν σημαίνουν ότι η αριστεροχειρία προκαλεί δυσλεξία ή ανοσολογικές διαταραχές, περισσότερο από ότι σημαίνουν ότι ανοσολογικές διαταραχές προκαλούν αριστεροχειρία. Προτείνουν όμως, ότι οι παράγοντες που οδηγούν στην αριστεροχειρία σε μερικά άτομα  είναι κοινοί με τους παράγοντες που οδηγούν σε άλλες βιολογικές παθήσεις.
Η υπόθεση Geschwind- Galaburda παραμένει μια επιστημονική υπόθεση. Στα θετικά της υπόθεσης το γεγονός ότι συνδέει μεταξύ τους ένα αριθμό από φαινόμενα που δείχνουν ασύνδετα μεταξύ τους και προτείνει έναν μηχανισμό για την σύνδεσή τους. Στα αρνητικά της υπόθεσης, το γεγονός ότι είναι ασαφής σε πολλά σημεία και γι’ αυτό είναι δύσκολο να αποδείξει κανείς ότι είναι σωστή, φτάνοντας σε τελικά αποτελέσματα. Επίσης, η θεωρία προφανώς, προβλέπει μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε αρσενικά και θηλυκά και την προτίμηση του χεριού, την πλαγίωση του εγκεφάλου και την πιθανότητα του να αναπτύξουν διάφορες διαταραχές. Τα φύλα πράγματι διαφέρουν, αλλά οι διαφορές τους δεν είναι τεράστιες. Πάντως, κατά το ελάχιστο, η υπόθεση Geschwind- Galaburda οδηγεί σε νέες κατευθύνσεις στην έρευνα.



Δεν υπάρχουν σχόλια: