Κυριακή, 16 Δεκεμβρίου 2012

"Η κόλαση του ενός, είναι ο χαμός των άλλων"


Από χθες, ακούω την προσπάθεια των δημοσιογράφων να κατατάξουν τον δολοφόνο 20 παιδιών σε μια κατηγορία αυτιστικών (σύνδρομο Asperger). Για όσους θέλουν να ενημερωθούν, τα συμπτώματα του συνδρόμου είναι

  • αποφυγή κοινωνικών επαφών, 
  • αποφυγή έντονων ερεθισμάτων και 
  • αντιδραστική επιθετικότητα (απάντηση σε βία και ψυχική πίεση, μόνο στο ερέθισμα και την συγκεκριμένη στιγμή, μόνο για το 20-50% των ατόμων). 

Ο δολοφόνος δεν είχε ποτέ αξιολογηθεί και δεν είχε πάρει θεραπεία. Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι το σύνδρομο είναι υπεύθυνο, για ό,τι έκανε, γιατί απλά δεν θα μπορούσε, σύμφωνα με μελέτες, να σχεδιάσει και να εκτελέσει κάτι τέτοιο.
Από την άλλη μεριά, η οικογένεια ενός διαφορετικού ανθρώπου έχει μεγάλη σημασία στην αντιμετώπιση της νευροαναπτυξιακής διαταραχής που λέγεται Asperger. Τα παιδιά με το σύνδρομο είναι μεν υψηλής νοημοσύνης, αλλά συχνά

  • παρερμηνεύουν τα ερεθίσματα που παίρνουν από τον κοινωνικό τους περίγυρο
  • ενοχλούνται και είναι ανήσυχα 
  • δεν δέχονται επίμονα χάδια και αγκαλιές που τα πνίγουν, 
  • δεν συγκεντρώνονται σε μια συζήτηση, 
  • δεν θέλουν να τα αγγίζουν και να τους απευθύνουν το λόγο, 
  • δεν ακολουθούν κατευθύνσεις και οδηγίες από σχολείο και γονείς. 

Η βλάβη υπάρχει στο νευρικό και αισθητηριακό σύστημα του παιδιού, που αντιλαμβάνεται τον κόσμο, έντονο, εχθρικό και με καχυποψία. Περίπου σαν ένα απειλητικό video game, όπου πρέπει να επιζήσει. Χωρίς την βοήθεια, την αγάπη και την βαθιά κατανόηση της φύσης του προβλήματος από την οικογένεια, αυτό το παιδί νιώθει αβοήθητο.
Ας κοιτάξουμε όμως λίγο και το ρόλο της μητέρας και θύματος ταυτόχρονα. Ήταν αυτή που έδωσε πρόσβαση σε φονικά όπλα στον έφηβο γιο της, του έμαθε να σκοπεύει και να ζει μέσα σε ένα σπίτι με όπλα.
Χωρίς αντρικό πρότυπο, ο πατέρας δεν ζούσε με τους δύο γιους του, φαίνεται να είχε επωμιστεί την ευθύνη να κάνει "άνδρες" τους γιους της, μαθαίνοντας τους πως να προστατεύουν τον εαυτό τους, ίσως, από προκλήσεις μιας ανελέητης κοινωνίας. Γεγονός είναι ότι η μητέρα άφησε την δουλειά της, στον οικονομικό τομέα, για να φροντίζει τον γιο της . Ίσως κάπου εκεί να δημιουργήθηκε ένας μοιραίος δεσμός αλληλεξάρτησης, που οδήγησε και στον θάνατο της. 'Ισως, όπως επικαλέστηκαν κάποιοι ψυχίατροι, να πίεσε το παιδί της να γίνει φυσιολογικό, να πάρει εκπαίδευση και να βρει δουλειά, όπως όλοι οι άλλοι, βασιζόμενη στην νοημοσύνη του και αγνοώντας το γεγονός ότι η ψυχοσύνθεσή του ήταν διαφορετική. Ό,τι και να συνέβη, δυστυχώς πλήρωσε το μοιραίο λάθος της στην αξιολόγηση των δυνατοτήτων του γιου της με τη ζωή της, συνεισφέροντας ενεργά (με την εκπαίδευση στα όπλα) στο να γίνει ο γιος της δολοφόνος.
Εδώ μπαίνει λοιπόν το θέμα της προσωπικής ευθύνης σε ότι αφορά την ψυχική υγεία. Δυστυχώς, σε όλο τον κόσμο,  ενώ οι γονείς είναι υπεύθυνοι για τη παραπομπή σε ψυχιατρικές δομές των παιδιών τους, πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχει μηχανισμός πρόληψης τέτοιων γεγονότων. Επισημαίνω εδώ ότι ο αυτισμός δεν είναι ψυχική πάθηση αλλά νευροαναπτυξιακή βλάβη. Αυτό σημαίνει ότι με την αγάπη και την υπομονή της οικογένειας,  με κατάλληλη συνεχή εκπαίδευση, συχνά χωρίς φαρμακευτική θεραπεία, αυτά τα παιδιά μπορούν να βοηθηθούν. Οπότε η υποστηρικτική και όχι απορριπτική οικογένεια, που είναι ενήμερη και αποδέχεται το πρόβλημα ενός μέλους της, καθως και το εκπαιδευτικό περιβάλλον (όχι μόνο το σχολείο αλλά απαραίτητα και  η ειδική αγωγή που παρέχεται εξατομικευμένα από παιδαγωγό και η τακτική αξιολόγηση από ψυχολόγο) κάνει ΟΛΗ τη διαφορά  και δίνει περισσότερες ευκαιρίες σε ένα διαφορετικό παιδί να αντιμετωπίσει μια ούτως ή άλλως, δύσκολη ζωή σε μια δυσκολη χρονική στιγμή, απέναντι σε μια δύσκολη κοινωνία.

Ας μιλήσουμε, τέλος, για μια ανάλγητη, αναίσθητη κοινωνία, που δεν έχει καμία ανοχή στην διαφορετικότητα. Που είναι βασικά "αυτιστική" (μεταφορικά: εγωιστική, κλεισμένη στον εαυτό της), που η βασική της ενασχόληση είναι το κυνήγι του χρήματος και όχι η βοήθεια στον συνάνθρωπο. Έτσι δημιουργήθηκαν οι βασικές συνθήκες , για να μεγαλώσει το "τέρας", που τελικά ήταν ένα ανώριμο παιδί ανάμεσα μας, που μέσα από την κουλτούρα των όπλων και τον θαυμασμό υπεραπλουστευμένων προτύπων βίας, που φτάνουν σε extreme καταστάσεις, χωρίς να πληρώνουν ποτέ το τίμημα της βίας που είναι η ίδια η ζωή, μέσα από ταινίες και χολυγουντιανές απεικονίσεις, ένιωσε πανίσχυρος για μερικά λεπτά. Είμαι σίγουρη ότι αυτό το ανίσχυρο παιδί-δολοφόνος που πήρε τα όπλα του και ντυμένος στρατιωτικά, θέρισε εξάχρονα που δεν μπορούσαν να αμυνθούν, φυτεύοντας 3 έως και 11 σφαίρες στο καθένα, ένιωσε ένας θυμωμένος πανίσχυρος θεός για μερικά λεπτά. Μα μόλις μύρισε το αίμα των μικρών παιδιών, συνειδητοποίησε το πόσο θύμα ήταν (από την κοινωνία και την οικογένεια του), πήγε μόνος του όπως ένιωθε πάντα, στην διπλανή τάξη και αυτοκτόνησε.
 game over..."no more jokes on me"...

Κυριακή, 2 Δεκεμβρίου 2012

Τι είναι ο αυτισμός;


15 πράγματα που θα έπρεπε να ξέρει ένας γονέας αυτιστικού παιδιού.
Η Perla Messina είναι η πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Ενηλίκων Αυτιστικών και ΥΛΑ (Υψηλής Λειτουργικότητας Αυτισμού). Με σπουδές στην Ψυχολογία, μιλάει έξι γλώσσες, μοιράζει το χρόνο της ανάμεσα στην Αθήνα και το Αμστερνταμ και είναι η πλέον κατάλληλη να μιλήσει για τον αυτισμό. Τα άρθρα της είναι πάντα κατατοπιστικά και εξαιρετικά διατυπωμένα. Πάντα πλούσια σε πληροφορίες, δίνουν μια διαυγή εικόνα του αυτισμού και μας ενημερώνουν με κατάλληλο και αξιόπιστο τρόπο. Η Perla, με τον κριτικό τρόπο σκέψης της, αίρει τις παρανοήσεις και αναδεικνύει αποτυχημένες εκπαιδευτικές παρεμβάσεις που κάνουν ουσιαστικά κακό, στο αυτιστικό παιδί. Παράδειγμα είναι η ίδια της η ζωή. Διαβάστε το εξαιρετικό άρθρο στο newsitamea.gr και στο προφίλ της στο Facebook

" 15 πράγματα που θα έπρεπε να ξέρει ένας γονέας που υποπτεύεται ή ξέρει ότι το παιδί του είναι αυτιστικό. 
1) Τα πρώτα χρόνια της ζωής του είναι πολύ βασικά. Είναι προτιμότερο να τα περάσει όσο το δυνατόν παίζοντας μαζί του και να το προσεγγίσει όπως θα έκανε και σε οποιοδήποτε παιδί, μοιραζόμενος τα ενδιαφέροντά του και με την απεριόριστη αγάπη που μόνο ένας γονέας ξέρει να δώσει.
2) Οι θεωρίες και οι θέσεις πάνω στο θέμα του αυτισμού είναι πάρα πολλές, οπότε όσο επισκέπτεται και μιλάει με ειδικούς θα ακούσει πολλά και διαφορετικά πράγματα. ΜΟΝΟ ΕΚΕΙΝΟΣ όμως ως γονέας ξέρει το παιδί του και έχει τη δύναμη μέσα από τη γνώση που του δίνει αυτή του η ιδιότητα να βοηθήσει ουσιαστικά το παιδί του.
3) Ο εγκέφαλος ενός αυτιστικού παιδιού λειτουργεί διαφορετικά από των υπολοίπων παιδιών. Βασικό χαρακτηριστικό του είναι ότι για να αλληλεπιδράσει με κάποιον πρέπει να τον παρατηρήσει αρκετά πρώτα, κάτι που μπορεί να παρεξηγηθεί από ένα νευροτυπικό άνθρωπο και να τον αγχώσει. Κάντε λοιπόν το ίδιο κι εσείς σε αυτό, παρατηρήστε το, χωρίς άγχος και χωρίς προκατάληψη. Έτσι σιγά-σιγά θα πάρετε πολλές πληροφορίες για τα ενδιαφέροντά του, τις προτιμήσεις του, τις παραξενιές του... Θα βρει το ίδιο τρόπους να σου δείξει τι κάν
4) Το συναίσθημα βιώνεται διαφορετικά στον αυτιστικό απ' ότι εμείς έχουμε συνηθίσει και το μοίρασμα της χαράς γίνεται μέσα από το δικό του πρίσμα. Θα θεωρήσει ότι αν κάτι αρέσει σε εκείνο θα αρέσει και σ' εσάς, ή μάλλον καλύτερα θα προσπαθήσει να σας δώσει να καταλάβετε γιατί του αρέσει κάτι με το να το κάνει και σ' εσάς
5) Θυμηθείτε ότι το να είναι κάτι μη κοινωνικά αποδεκτό, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες, δε σημαίνει κάτι για ένα αυτιστικό παιδί. Βασικός παράγοντας του τι θα κάνει θα είναι το αν αρέσει στο ίδιο, ή το αν θεωρεί το ίδιο ότι μπορεί να αρέσει σε εσάς.
6) Η σχέση των αυτιστικών παιδιών με το άγγιγμα είναι κάτι που μπορεί να προβληματίσει τους γονείς των παιδιών αυτών. Φαίνεται πολλές φορές να το αποφεύγουν, να τους ενοχλεί ή να τους ταράζει. Όμως η αλήθεια είναι ότι ευχαριστιούνται να τα αγγίζεις και μάλιστα πολύ. Απλά δεν θα αποκτήσουν την ίδια οικειότητα με άγνωστα άτομα τόσο εύκολα και απλά όσο ένα νευροτυπικό παιδί, θέλουν και θεωρούν τον προσωπικό τους χώρο ιερό. Η θέση μέσα σ' αυτόν ΚΕΡΔΙΖΕΤΑΙ από κάποιον, δεν θεωρείται δεδομένη αλλά άμα την κερδίσεις είναι σίγουρο ότι έχεις μια πολύ σημαντική θέση στην καρδιά του. Και όταν ένα αυτιστικό άτομο αγαπάει, αγαπάει για πάντα....
7) Να έχετε υπόψη σας ότι τα παιδιά με αυτισμό μαζεύουν πολλή ένταση στο σώμα τους, εξ'ου και οι στερεοτυπικές κινήσεις που μπορεί να κάνουν με τα χέρια ή το σώμα τους. Ένα καλό μασάζ από εσάς (ως ένα άτομο που εμπιστεύεται) θα το βοηθήσει να ελέγξει τόσο τις κινήσεις αυτές όσο και ενδεχόμενα ξεσπάσματα που μπορεί να έχει (κλάματα, νεύρα κ.λπ.) από την ένταση και κούραση.
8) Ο προφορικός λόγος είναι ένα μεγάλο θέμα για τα αυτιστικά παιδιά. Καθυστερεί στην εμφάνισή του, παρουσιάζεται περιορισμένη βελτίωση στην εξέλιξή του, στερεοτυπική χρήση του και ηχολαλία. Πυξίδα για την ανάπτυξη της σωστής και επαρκούς επικοινωνίας για το παιδί είστε πάλι εσείς οι γονείς του. Μιλάτε του συνέχεια, ρωτάτε το, κρύψτε τα παιχνίδια του για να αναγκαστεί να ζητήσει βοήθεια, σχολιάζετε ότι κάνετε (π.χ. "Πω πω τι καυτή σούπα... Να τη φυσήξουμε να κρυώσει!"), προσπαθείστε να παίζετε όσο πιο πολύ μπορείτε μαζί του. Έτσι θα του δώσετε ευκαιρίες και πλαίσια μέσα στα οποία θα μπορέσει να αναπτύξει το λόγο του. Όσον αφορά την ηχολαλία, πάλι έχει να κάνει με το μοίρασμα του ενδιαφέροντός του. Επαναλαμβάνει άμεσα κάποια πράγματα για να σας δείξει ότι σας άκουσε, επαναλαμβάνει έμμεσα απόσπάσματα από ταινίες που έχει δει, τραγούδια, σειρές στην τηλεόραση, διαφημίσεις κ.λπ. για να σας δείξει κάτι που του άρεσε. Είναι μέσα στις απόπειρες της επικοινωνίας του, άρα μην προσπαθείτε να του την κόψετε, γιατί θα μειωθεί η επιθυμία του για επικοινωνία μαζί σας. Σχολιάστε αυτό που είπε αν πρόκειται για έμμεση επανάληψη με σχόλια όπως: "σου άρεσε αυτό το παιδικό/τραγούδι κ.λπ.;" Ενδεχομένως να σας απαντήσει "ναι!" από την πρώτη κιόλας φορά, όπως θα έκανε οποιοδήποτε άλλο παιδάκι! Θυμηθείτε επίσης ότι η απαντήσεις του καθυστερούν χρονικά κάπως, ιδιαίτερα στην αρχή της επικοινωνίας του. Μην επαναλαμβάνετε συνέχεια την ερώτηση, πολύ πιθανόν να το αγχώσετε και να το μπερδέψετε. Περιμένετε 1-2 λεπτά να απαντήσει κι αν δεν απαντήσει, δώστε εσείς την απάντηση για να καταλάβει τι θα περίμενε κάποιος από αυτό να πει.
9) Μην βιαστείτε να παρέμβετε στο παιδί, τουλάχιστον με ειδικούς έξω από το σπίτι και πολύωρες συνεδρίες, γιατί θα το κουράσετε και θα το αγχώσετε, με αποτέλεσμα να μην έχετε τα επιθυμητά ή και καθόλου αποτελέσματα, ή και να χειροτερέψουν κάποιες συνήθειες! Καλές είναι οι παρεμβάσεις, αλλά με σύστημα και μέτρο. Θυμηθείτε ότι:
α)το παιχνίδι από μόνο του είναι χρυσή ευκαιρία για την ανάπτυξη οποιωνδήποτε δεξιοτήτων (κοινωνικών, λεκτικών, λεπτής και αδρής κινητικότητας κ.λπ.)
β) όπως είπα και πιο μπροστά εσείς ξέρετε το παιδί σας καλύτερα από τον καθένα όπως και οποιοσδήποτε γονέας. Χωρίς να παραγνωρίζετε όποιον ειδικό θέλει να σας βοηθήσει, να κρίνετε πρώτα το ποιόν του ως ανθρώπου, γιατί αυτό θα παίξει σημαντικό ρόλο στο αν το παιδί σας θα θέλει να συνεργαστεί μαζί του, δεύτερον τις γνώσεις του, την ευαισθησία του και την στάση του απέναντί στο θέμα του αυτισμού και τρίτον να είστε επιφυλακτικοί απέναντι σε όσους βιάζονται να εκφράσουν αρνητικά σχόλια και στάσεις. Όλοι χρειαζόμαστε θετικό κλίμα για να είμαστε αποδοτικοί!
10) Η διαφορετικότητα του αυτιστικού παιδιού σας θα σας κάνει να αναθεωρήσετε πολλά δικά σας πιστεύω και αντιλήψεις, ειδικά όσα έχουν μια βάση κοινωνική, γιατί τα κοινωνικά πρέπει πολλές φορές απλά ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΝΟΗΜΑ για ένα αυτιστικό παιδί. Να είστε έτοιμοι λοιπόν να αναθεωρήσετε τη χρησιμότητα αρκετών κοινωνικών κανόνων και στάνταρ προτού δοκιμάσετε να τα προβάλλετε ή να τα επιβάλλετε στο παιδί, ιδιαίτερα αν το έχετε βάλει σε κάποια κοινωνική διαδικασία και βλέπετε ότι δεν ανταποκρίνεται ή αντιδράει. Αν και μετά από αυτό θεωρείτε τη συμμετοχή του σε αυτή τη διαδικασία σημαντική, καλή, απαραίτητη, φροντίστε να εξηγήσετε στο παιδί γιατί με απλά λόγια και ειλικρινά, πέστε του πως θα νοιώσετε εσείς όταν το παιδί κάνει αυτό που του ζητάτε και δώστε του χρόνο να επεξεργαστεί τις πληροφορίες που του δώσατε. Αυτό είναι και το πρώτο βήμα να για να συνεργαστεί μαζί σας.
11) Κάθε αντίδραση, θυμός, άρνηση, αντίσταση σε κάτι σημαίνει τρία πράγματα:
α) "δεν έχει νόημα αυτό για μένα, άρα γιατί πρέπει να το κάνω;",
β) "δεν θέλω να το κάνω αυτό μαζί σου, γιατί δε σε ξέρω/εμπιστεύομαι",
γ)"δεν μ' αρέσει αυτό που συμβαίνει τώρα, με αγχώνει/με ταράζει/με ενοχλεί/με μπερδεύει και δεν ξέρω πως να σου το πω/δείξω".
Επ' ουδενί δεν σημαίνει προσπάθεια χειρισμού, κακεντρεχής διάθεση να γίνει το δικό του (μπορεί να θέλει να γίνει το δικό του, γιατί πολύ απλά το δικό του έχει ΝΟΗΜΑ για το ίδιο!), πείσμα ή εγωισμό. Απαντήστε του με τις πράξεις ή τα λόγια σας σε αυτά τα τρία ερωτήματα και τότε η στάση του απέναντι σε αυτό θα αλλάξει. Αν δεν αλλάξει, ίσως να σκεφτείτε πρέπει να σκεφτείτε το ενδεχόμενο η άρνηση του παιδιού σας να είναι δικαιολογημένη, ή να πρέπει να σκεφτείτε άλλο τρόπο να απαντήσετε στα παραπάνω ερωτήματα.
12) Είστε το πρίσμα μέσα από το οποίο το παιδί σας βλέπει
α) τον κόσμο,
β) τον εαυτό του.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι: η στάση σας απέναντι στην κοινωνία και τη ζωή θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη στάση που θα αναπτύξει το ίδιο απέναντι σε αυτήν. Η στάση σας απέναντι στον εαυτό σας θα καθορίσει τον τρόπο που σας βλέπει κι εκείνο, η στάση σας απέναντι στον ίδιο θα καθορίσει τόσο το πως θα βλέπει εσάς, όσο και το πως θα βλέπει τον εαυτό του. Να προμελετάτε όσο γίνεται τις κινήσεις και τις λέξεις σας λοιπόν, να μη φοβάστε να ζητήσετε "συγνώμη" από εκείνο σε κάποιο σφάλμα σας, όσο μικρό κι αν είναι το παιδί σας, να μιλάτε, να εξηγείτε, να διατυπώνετε πως νοιώθετε. Ακόμα και μια έκρηξη θυμού δική σας είναι λογική και αναμενόμενη κάποια στιγμή (όλοι άνθρωποι είμαστε), να φροντίσετε όμως αργότερα να του εξηγήσετε το γιατί θυμώσατε, ακόμα κι αν δεν έχει να κάνει γι' αυτό (π.χ, σήμερα είχα μια δύσκολη μέρα στη δουλειά και ήρθα πολύ αγχωμένος/η, πιεσμένος/η, στεναχωρημένος/η, γι' αυτό αντέδρασα τόσο έντονα. Αν ήμουν ήρεμος/η θα σου εξηγούσα με άλλο τρόπο τι με ενόχλησε. Συγνώμη). Η ειλικρίνειά σας είναι ο δρόμος προς την εμπιστοσύνη του, την αυτοέκφρασή του, την ασφάλεια που θα νοιώθει και τη διαχείριση του άγχους που η αλληλεπίδραση με τους ανθρώπους μπορεί να του προκαλεί.
13) Πολλές φορές θα χρειαστεί να εξηγήσετε σε πάρα πολλούς άσχετους, κακεντρεχείς, αδιάφορους (δασκάλους, συγγενείς, γνωστούς σας, ακόμη και σε άσχετους στο δρόμο δυστυχώς), διάφορα πράγματα για το παιδί σας. Σε καμία περίπτωση μην θεωρήσετε ότι πρέπει να απολογηθείτε σε κάποιον γι' αυτό, ή για τον εαυτό σας. Να απαιτείτε και να περιμένετε όλοι να του συμπεριφέρονται σαν ίσο, να μη λαμβάνουν υπόψη τους τη διαφορετικότητά του και να τροποποιούν τη συμπεριφορά τους με βάση αυτήν. Θυμηθείτε ότι μπορεί ίσως να μην έχει νόημα για κανέναν σας το παιδί να δώσει μια καλή εντύπωση π.χ. στη θεία του/της συζύγου σας και ότι οι κακεντρεχείς και οι κουτσομπόληδες ψάχνουν τροφή για σχόλια έτσι κι αλλιώς. Δεν μπορούν όλοι να έχουν καλή γνώμη για μας, γιατί ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ όλοι. Σε αυτούς όμως που θα έρχονται σε συνεχή επαφή με το παιδί (π.χ. στη δασκάλα του στον παιδικό σταθμό/νηπιαγωγείο/δημοτικό κ.λπ.), ίσως θα χρειαστεί να εξηγήσετε κάποια πράγματα, ενδεχομένως να μην έχει εμπειρία με αυτιστικά παιδιά. Φροντίστε σε τέτοια περίπτωση να δώσετε να καταλάβει ότι πρόκειται για διαφορετικότητα, όχι για μειονεκτηκότητα, εμμένοντας στα πλεονεκτήματα του παιδιού σας. Φροντίστε πάνω απ' όλα (όπως πολλές φορές έχω τονίσει παραπάνω) να μην αφήστε καμία εξωτερική αρνητική στάση να σας αλλάξει την εικόνα που έχετε για το παιδί σας και τη στάση σας απέναντι σε αυτ
14) Η μεγαλύτερη δυσκολία που θα αντιμετωπίσει το παιδί σας στη ζωή του είναι το να προσαρμοστεί σε ένα κόσμο που ούτε φτιαγμένος στα μέτρα του είναι, ούτε συχνά είναι διατεθειμένος να δεχτεί την ιδιαιτερότητά του, όπως και καμία άλλη ιδιαιτερότητα άλλωστε. Να είστε δίπλα του σε όλο αυτό, χωρίς άγχος, χωρίς πίεση ούτε προς το παιδί, ούτε προς τον εαυτό σας. Ο αυτισμός δεν είναι αρρώστια, και δεν χρήζει θεραπείας. Μόνο σωστής προσέγγισης και κατανόησης. Το αν το παιδί σας θα μπορέσει να ανεξαρτητοποιηθεί, να ζήσει μόνο του, να δουλέψει, να είναι παραγωγικό μέλος της κοινωνίας δεν εξαρτάται από τον αυτισμό του, αλλά από τη στάση και τη νοοτροπία την δική σας ως γονέας και της κοινωνίας απέναντί του και αυτή τη στιγμή η ελληνική κοινωνία δείχνει απίστευτη εχθρικότητα απέναντι σε ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ παιδί, πόσο μάλλον σε ένα που διαφέρει. Δεν είναι δηλαδή η αποτυχία του δικό του φταίξιμο.
15) Υπάρχουν πολλοί  αυτιστικοί στο εξωτερικό (και αρκετά πιο περιορισμένοι σε αριθμό στην Ελλάδα λόγω της ανεπάρκειας των ειδικών που νμπορούν να τος διαγνώσουν) που είτε έχουν γράψει βιβλία, είτε διατηρούν σελίδες στο ίντερνετ και blog, είτε έχουν ιδρύσει συλλόγους και άλλες οργανώσεις εξηγώντας μέσα από την ματιά του αυτιστικού το τι σημαίνει να ζεις με τον αυτισμό. Οι εμπειρίες των ίδιων των αυτιστικών μπορούν να σας καθησυχάσουν όσον αφορά το μέλλον του παιδιού σας, καθώς θα δείτε ότι υπάρχουν πολλοί αυτιστικοί με λαμπρή εξέλιξη και πολλά ενδιαφέροντα και επιτεύγματα. Θα σας δώσει επίσης την ευκαίρια να ρωτήστε ανθρώπους που έχουν ζήσει και έχουν περάσει όσα μπορεί να περνάει το παιδί σας, άρα θα μπορούν και να σας δώσουν ιδιαίτερα χρήσιμες απαντήσεις και οι ίδιοι, είναι ιδιαίτερα πρόθυμοι οι περισσότεροι να το κάνουν! Σκεφτείτε το!!!!
Ο δρόμος των αυτιστικών είναι παράλληλος με τον δρόμο των υπολοίπων από εμάς, όχι μικρότερος, στενότερος ή δυσκολότερος απαραίτητα. Απλά... διαφορετικός. Δείτε τον σαν μια ευκαιρία να αναθεωρήσετε τον εαυτό σας, τις απόψεις σας σχετικά με τη μητρότητα/πατρότητα, την αγάπη, την κοινωνία, τις σχέσεις, την ιεραρχία των σημαντικών πραγμάτων στη ζωή και σίγουρα κι εσείς και το παιδί σας θα πάρετε περισσότερα πράγματα απ' όσα ενδεχομένως να χάσετε!!! Καλή αρχή σε αυτή σας την πορεία!
Και θα κλείσω με κάτι που είπε  ο ενήλικας αυτιστικός Jim Sinclair στη Διεθνή Διάσκεψη του 1993 σχετικά με τον Αυτισμό στο Τορόντο, και απευθύνεται πρώτιστα στους γονείς.
"Ο αυτισμός δεν είναι ένα εξάρτημα.
Ο Αυτισμός δεν είναι κάτι που ένα πρόσωπο έχει, ή ένα "κέλυφος" μέσα στο οποίο το άτομο είναι παγιδευμένο. Δεν υπάρχει κανένα κανονικό παιδί που κρύβεται πίσω από τον αυτισμό. Ο Αυτισμός είναι ένας τρόπος ύπαρξης. Είναι διάχυτος, χρωματίζει κάθε εμπειρία, κάθε αίσθηση, αντίληψη, σκέψη, συναίσθημα και επαφή, κάθε πτυχή της ύπαρξης. Δεν είναι δυνατό να διαχωρίσετε τον αυτισμό από το άτομο - και εάν ήταν δυνατό, το άτομο που θα παρέμενε μετά το διαχωρισμό δεν θα ήταν το ίδιο άτομο με αυτό που ήταν πριν.
Αυτό είναι σημαντικό, γι΄αυτό σκεφτείτε το για μια στιγμή: Ο Αυτισμός είναι ένας τρόπος ύπαρξης. Δεν είναι δυνατό να διαχωριστεί το άτομο από τον αυτισμό. Επομένως, όταν οι γονείς λένε: "Μακάρι το παιδί μου να μην είχε αυτισμό," αυτό που λένε πραγματικά είναι: "Μακάρι το αυτιστικό παιδί που έχω να μην υπήρχε, και να είχα ένα διαφορετικό (μη-αυτιστικό) παιδί αντί αυτού."
Ξαναδιαβάστε το. Αυτό είναι που ακούμε όταν πενθείτε για την ύπαρξή μας. Αυτό ακούμε όταν προσεύχεστε για μια θεραπεία. Αυτό είναι κατανοούμε, όταν μας λέτε μέσω των πιο δυνατών σας ελπίδων και ονείρων σας για μας: ότι η πιο δυνατή επιθυμία σας είναι εκείνη η ημέρα που θα πάψουμε να υπάρχουμε, και άγνωστοι που θα αγαπήσετε θα είναι εγκαταστημένοι πίσω από τα πρόσωπά μας."

Σάββατο, 29 Σεπτεμβρίου 2012

Τύποι Διαβήτη- Diabetes types


Είναι πια γνωστό ότι υπάρχουν 14 τύποι διαβήτη, που  διαχωρίζονται σε
  • αυτοάνοσες μορφές της ασθένειας,( για τον αυτοάνοσο Τύπου 1 διαβήτη, δείτε εδώ: Johns Hopkins) (για τον LADA (τύπου 1.5 διαβήτη), δείτε εδώ)
  • κληρονομικές μορφές που οφείλονται σε βλάβη στον γενετικό κώδικα του ασθενή και κληροδοτούνται από έναν γονέα που πάσχει με ένα μόνο γονίδιο, (για τον MODY διαβήτη, πατήστε εδώ)
  • σπάνιες οικογενείς μορφές (HNF1b) με χαρακτηριστικά συνοδά συμπτώματα, (δείτε εδώ)
  • νεογνικό διαβήτη (δείτε εδώ) που έχει πια διαφορετική θεραπεία από τον νεανικό διαβήτη (Τυπου 1), καθώς οφείλεται στην έλλειψη μιας πρωτείνης που δεν αφήνει το πάγκρεας να αξιοποιήσει την διαθέσιμη ινσουλίνη,
  • διαβήτη κύησης, που συχνά εξαφανίζεται μετά τον τοκετό (για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ)
  • διαβήτη που εμφανίζεται πια στην τρίτη ηλικία ως ασθένεια γήρατος και φθοράς, (για τον τύπου 2 διαβήτη, δείτε εδώ)
  • αλλά και πολλές μορφές διαβήτη που υπάρχουν ως δευτεροπαθείς διαταραχές, μετά από την προσβολή από άλλες ασθένειες όπως: 
  1. καρκίνος του παγκρέατος,  (για πληροφορίες, πατήστε εδώ)
  2. χειρουργική εξαίρεση παγκρέατος, 
  3. σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS), (για πληροφορίες διαβάστε εδώ
  4. μεταβολικό σύνδρομο σε γυναίκες και άνδρες, (για πληροφορίες, δείτε εδώ)
  5. ενδοκρινολογικά σύνδρομα όπως Addison, (για πληροφορίες δείτε εδώ) και Cushing για πληροφορίες, δείτε εδώ)
  6.  πολυενδοκρινοπάθεια τύπου 2 (θυρεοειδίτιδα Hashimoto, Addison, τύπου 1 διαβήτης).(για πληροφορίες πατήστε εδώ)

Σάββατο, 11 Αυγούστου 2012

Differential diagnosis between depression and bipolar disorder- Διαφορική διάγνωση ανάμεσα σε κατάθλιψη και διαταραχή διπολικής μανιοκατάθλιψης

Διαφοροδιάγνωση είναι η προσπάθεια των θεραπευτών να διαχωρίσουν δύο ασθένειες, διαταραχές ή σύνδρομα (σύνολο συμπτωμάτων που δίνουν μια συγκεκριμένη κλινική εικόνα και συνήθως εμφανίζονται μαζί), ώστε μετά τη οριστική διάγνωση να ακολουθήσουν την κατάλληλη ενδεδειγμένη και αποτελεσματική θεραπεία. Πολλές φορές οι διαφορές είναι μηδαμινές και η διάγνωση γίνεται δύσκολη, άλλες φορές είναι απλώς θέμα χρόνου να εμφανιστούν όλα τα συμπτώματα, ώστε να γίνει με ασφάλεια η κατάλληλη διάγνωση. Έτσι αποφεύγονται λάθη στη θεραπευτική αγωγή ή μέθοδο, που κοστίζουν χρόνο και άγχος στον ασθενή, αλλά και υποτροπές που συμβαίνουν συχνά αν δεν έχει δοθεί η κατάλληλη θεραπεία. Γι' αυτό, ένας ειδικευμένος θεραπευτής έχει πάντα στο μυαλό του,το "εργαλείο" της διαφοροδιάγνωσης. Μετά την διάγνωση δηλαδή, χρησιμοποιεί τις ιατρικές του γνώσεις συνδυαστικά, και έπειτα αναλυτικά, ώστε να διαχωρίσει τις επιμέρους παραμέτρους και να εξειδικεύσει τη θεραπεία. (Παραδείγματα στο post που αφορά  την διαφοροδιάγνωση ανάμεσα στην δυσλεξία και την διαταραχή υπερκινητικότητας.)
 Πολλές φορές η ζωή ενός ασθενούς εξαρτάται στην κυριολεξία από την ταχύτητα που ο γιατρός θα επεξεργαστεί τις πληροφορίες που του δίνει ο ασθενής (σε συνδυασμό με τις κλινικές εξετάσεις και την άριστη γνώση πλήρους ιστορικού,) και την ικανότητα συνδυασμού ιατρικής γνώσης των συμπτωμάτων, για να ολοκληρωθεί ταχύτατα η διαφοροδιάγνωση. Αλλες φορές (σε ψυχικές παθήσεις) η χορήγηση μιας φαρμακευτικής αγωγής μπορεί να αντεδείκνυται, αν δεν μπορέσει ο γιατρός να δει καθαρά ποιο είναι το πρόβλημα και προσπαθήσει να ανακουφίσει μόνο κάποια συμπτώματα επιφανειακά. "Η διαφορά είναι ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο", όπως επισημαίνει και ο Paulo Coelho, στο βιβλίο του "Η Βερόνικα θέλει να πεθάνει", με θέμα τη διαφοροδιάγνωση, την απόκρυψη της αλήθειας σε ασθενή, την παραπλάνηση και την χορήγηση λάθος φαρμακευτικής αγωγής.

Κατάθλιψη

·        Βαθιά ψυχική οδύνη
(συναισθήματα: θλίψη, απελπισία, τύψεις, έλλειψη ενδιαφέροντος και ικανοποίησης, ανία, βούλιαγμα «στη συμφορά», «σκοτεινό και αδιέξοδο μέλλον», επιθυμία θανάτου και αυτοκτονική συμπεριφορά, «θάνατος ως λύτρωση»)
·        Ψυχική αναστολή με επιβράδυνση ενεργειών και αβουλία
(συμπτώματα: αδράνεια που μπορεί να καταλήξει σε ακινησία για ώρες, αργή παραγωγή ιδεών, αργή λεκτική παραγωγή ως αλαλία,  ωχρότητα προσώπου, «μελαγχολικό ωμέγα», αναστολή βούλησης, αναστολή καθημερινής φροντίδας)
·        Διαταραχή των βιολογικών λειτουργιών: αυπνία, ανορεξία,
(συμπτώματα: άδειο κεφάλι, δυσφορία, κόπωση μέχρι εξάντλησης,, πόνοι στο θώρακα, πεπτικές διαταραχές, αυπνία, κρίσεις εφιδρώσεων, μειωμένη libido, πρωινή επιδείνωση συμπτωμάτων, βραδινή βελτίωση)

Μανιοκατάθλιψη


Διακρίνεται σε δύο φάσεις, της μανίας και της κατάθλιψης, που ακολουθούν η μία την άλλη, κάνοντας τον ασθενή ψυχικά ασταθή και επικίνδυνο.
·        Όλα τα συμπτώματα και τα συναισθήματα της κατάθλιψης συν τα ακόλουθα:
·        Εύθυμος και ομιλητικός ασθενής, σε διέγερση, με ακαταστασία προσωπικού χώρου και ατημέλητη ενδυμασία. Φωνές, υπερβολική οικειότητα, επίδειξη άνεσης, ειρωνεία, καυστικές παρατηρήσεις, αδυναμία συγκέντρωσης, δεν είναι δυνατό να μείνει κανείς ήσυχος.
·        Συναισθήματα: ανάλαφρος, ακούραστος, οξυμένες αισθήσεις, ευχάριστή ευφορία, αίσθηση οικειότητας απέναντι σε πρόσωπα και πράγματα, τίποτα δεν τον φοβίζει, ήχοι και χρώματα τον μαγεύουν.
·        Κάνει μεγαλεπίβολα σχέδια, και θεωρεί τον εαυτό του ικανό για τα πάντα.  Ξεκινά επιχειρηματικές δραστηριότητες μεγάλου ρίσκου, χωρίς σκέψη και ξοδεύει ασυλλόγιστα πολλά χρήματα, για να νιώσει την απόλαυση της πλούσιας ζωής.
·        Ευμετάβλητο συναίσθημα, ανυπόμονος, ευέξαπτος, οργή για κάθε μικρή δυσκολία. («από το γέλιο στο κλάμα», «από την ξεγνοιασιά στην αποθάρρυνση», «από την γενναιοδωρία στην κακοβουλη επιθετικότητα»
·        Αποχαλίνωση ενστίκτων: αδηφαγία, αυξημένη σεξουαλική επιθυμία, βωμολοχίες σε αντίθεση με τον συγκροτημένο χαρακτήρα του ασθενούς.
·        Ρισκάρει, ανεβαίνει σε κτίρια, απειλώντας ότι θα πηδήξει, παίρνει μέρος σε αγώνες ταχύτητας, ξεκινά καυγάδες για ασήμαντες αφορμές.
·        Διαταραχές σκέψης: Ασταθής, άγονη σκέψη που δεν οδηγεί πουθενά (ιδεοφυγή), φαντασία που τρέχει, αναμνήσεις  που εμφανίζονται από το πουθενά, άφθονος γραπτός λόγος με έλλειψη συνέχειας και συνοχής, αλλαγή από το ένα θέμα στο άλλο, έλλειψη κατεύθυνσης προς ένα στόχο και επιλογής σκέψεων.
·         Ιδέες μεγαλείου και θρησκευτικής ή ανθρωπιστικής αποστολής που συχνά ο ασθενής δεν πιστεύει και τελικά καταλήγει να ειρωνεύεται και να κατακρίνει (ψευδοπαραληρητική μυθοπλασία)  ή παραληρητική μανία (ψευδαισθήσεις που ξεκινούν από ιδέες με μυστικιστικό, θρησκευτικό περιεχόμενο).
·        Διαταραχές δραστηριότητας: Ψυχοκινητική ανησυχία,  ακατάπαυστο περπάτημα, χειρονομίες, ανακάτεμα αντικειμένων, φιλοπαίγμων  διάθεση (κλόουν), με τραγούδια, μιμήσεις, ανέκδοτα, πειράγματα, γελάει μόνος του.
·        Αισθήσεις: έντονη αϋπνία που δεν υπακούει σε υπνωτικά, πείνα, δίψα, εφιδρώσεις, σιελόρροια, ταχύς σφυγμός, απώλεια βάρους.

Ας μην ξεχνάμε ότι η υπερδραστηριότητα δεν είναι μόνο σύμπτωμα της διαταραχής υπερκινητικότητας, είναι και το κυρίαρχο σύμπτωμα της μανιοκατάθλιψης, κατά την φάση της μανίας.
Επίσης μπορεί να εμφανιστεί μελαγχολική διέγερση, όπου καταθλιπτικές ιδέες συνδυάζονται με υπερδραστηριότητα και ευερεθιστότητα. 

Συμπέρασμα 

Η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί μόνη της ή μπορεί να είναι μέρος του δίπολου εμφάνισης συμπτωμάτων της μανιοκατάθλιψης.
Στην πρώτη περίπτωση η θεραπεία πρέπει να στοχεύει στην αντιμετώπιση του αυτοκτονικού ιδεασμού πρώτα, με έμφαση στην ενίσχυση της οδού δράσης της σεροτονίνης (με αναστολείς  μονοαμινοοξειδάσης,  που αυξάνουν τα επίπεδα σεροτονίνης).
Ψυχολογικά, πρέπει ο ασθενής να μάθει να αντιμετωπίζει τα συναισθήματα του, ενώ ο καθησυχασμός από το περιβάλλον δεν ωφελεί, γιατί οι προσπάθειες ενθάρρυνσης προκαλούν αντιδράσεις εκνευρισμού ή αποθάρρυνσης.

Ας μην παραβλέπουμε ποτέ την κατάθλιψη που είναι συγκαλυμμένη πίσω από σωματικές εκδηλώσεις (άλγη, καρδιοαναπνευστικά - πεπτικά συμπτώματα), όπου η συμπτωματική θεραπεία δεν έχει κανένα αποτέλεσμα, ενώ η φαρμακοθεραπεία με αντικαταθλιπτικά φέρνει την ίαση στον ασθενή!
 Επίσης, ας μην ξεχνάμε ότι επεισόδια κατάθλιψης μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διαδρομή των νόσων Addison και Cushing, ενώ οι παροδικές κρίσεις υπογλυκαιμίας (συμπτώματα υπερδιέγερσης, άρνησης, ευερεθιστότητας και μέθης) μπορεί να μοιάσουν με συμπτώματα μανίας,  της μανιοκατάθλιψης.
Το μόνο κοινό των δυο ψυχιατρικών διαταραχών είναι ότι οφείλονται σε χημική ανισορροπία του εγκεφάλου και όχι σε επιδράσεις του περιβάλλοντος, της εκπαίδευσης ή της οικογένειας.

Γενικά, η κατάθλιψη και οι μορφές της  έχουν μικρή γενετική προδιάθεση ενώ η μανιοκατάθλιψη έχει ισχυρή κληρονομική συνάφεια μέσα σε οικογένειες (X χρωμόσωμα, αδυναμία όρασης των χρωμάτων, ομάδα αίματος Xg(a).
Ειδικά για την μανιοκατάθλιψη, η κατάλληλη θεραπεία μπορεί να καθυστερήσει, αν κατά την κρίση και τη επακόλουθη διάγνωση δεν έχουν εμφανιστεί όλα τα συμπτώματα και έτσι να κινδυνεύσει η ζωή του ασθενούς. Παράδειγμα: αν η πρώτη κρίση μιας  μανιοκατάθλιψης είναι καταθλιπτική και δοθούν τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, μπορεί να προκληθεί μια απίστευτη κρίση μανίας με απρόβλεπτα αποτελέσματα (τάσεις φυγής, ανεξέλεγκτη, ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, καυγάδες, απώλεια χρημάτων).
Η θεραπεία για την μανιοκατάθλιψη είναι άλατα λιθίου (που όμως έχουν πολλές παρενέργειες).

Βιβλιογραφική πηγή: Εγχειρίδιο Ψυχιατρικής Ενηλίκων (Lemperiere-Feline) υπεύθυνος έκδοσης: Π. Σακελαρόπουλος (εκδ. Παπαζήση)

Δευτέρα, 6 Αυγούστου 2012

Τι είναι το Μεταβολικό Σύνδρομο



Τα συμπτώματα του μεταβολικού συνδρόμου είναι:

  • δυσανεξία στην γλυκόζη (διαταραχή στη διαχείριση της γλυκόζης)
  • υπερινσουλιναιμία (εκκρίνονται ανεξήγητα μεγάλες ποσότητες ινσουλίνης σε απάντηση στην γλυκόζη αίματος) 
  • αντίσταση στην ινσουλίνη (κακή διαχείριση της υπάρχουσας ινσουλίνης)
  • κεντρική παχυσαρκία (εναπόθεση λιπώδους ιστού στην κοιλιακή χώρα)
  • υψηλή χοληστερίνη-υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων
  • υπέρταση (υψηλή αρτηριακή πίεση)
  • νεφρικές βλάβες (μικρολευκωματινουρία)
Το κάθε σύμπτωμα του μεταβολικού συνδρόμου, οδηγεί στο επόμενο με αιτιώδη σχέση. Για την διάγνωσή του χρειάζεται συνδυασμός κλινικών εξετάσεων. Απαιτεί αλλαγή τρόπου ζωής (ειδική δίαιτα, άσκηση, διακοπή καπνίσματος). Επίσης χρειάζεται και επιθετική θεραπεία με αντιδιαβητικά, αντιυπερτασικά και στατίνες ( μείωση χοληστερίνης), μετά από τακτική εξετάσεις και παρακολούθηση από ενδοκρινολόγο, ειδικό παθολόγο, καρδιολόγο, (καθώς μερικά φαρμακα για την υπερινσουλιναιμία μπορεί να επισπευσουν την στεφανιαία νόσο). Το σύνδρομο μπορεί να οδηγήσει σε εκδήλωση  διαβήτη. Αδιάγνωστο και ανεξέλεγκτο μπορεί να αποβεί θανατηφόρο. Αυτό συμβαίνει, γιατί εκτός από το διαβήτη, προκαλεί και βλάβες στα αγγεία και τη καρδιά.  
(Ιστότοπος παραπομπής: http://www.incardiology.gr/pathiseis_sd/sd_metaboliko_sindromo.htm)

Τι είναι η Υπερινσουλιναιμία;

Υπερινσουλιναιμία (υπερβολική έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας)
μπορεί να προκληθεί από:

  • σύνδρομο συγγενούς υπερινσουλιναιμίας (link:  http://congenitalhikids.org/)
  • γενετικά σύνδρομα μικροέλλειψης ή μετάλλαξης ενζύμων
  • ινσουλίνωμα (αδένωμα-καρκίνωμα παγκρέατος)
  • νόσος του Addison (όγκος επινεφριδίων που προκαλεί αύξηση γλυκόζης και αυξημένες ανάγκες σε ινσουλίνη)
(Ιστότοπος παραπομπής: http://en.wikipedia.org/wiki/Hyperinsulinemic_hypoglycemia)





Υπερινσουλιναιμία είναι ένα από τα συμπτώματα του μεταβολικού συνδρόμου που παρουσιάζουν άτομα με διαβήτη τύπου2.
Τα συμπτώματα του μεταβολικού συνδρόμου είναι:

  • δυσανεξία στην γλυκόζη (διαταραχή στη διαχείριση της γλυκόζης)
  • υπερινσουλιναιμία (εκκρίνονται ανεξήγητα μεγάλες ποσότητες ινσουλίνης σε απάντηση στην γλυκόζη αίματος) 
  • αντίσταση στην ινσουλίνη (κακή διαχείριση της υπάρχουσας ινσουλίνης)
  • κεντρική παχυσαρκία (εναπόθεση λιπώδους ιστού στην κοιλιακή χώρα)
  • υψηλή χοληστερίνη-υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων
  • υπέρταση (υψηλή αρτηριακή πίεση)
  • νεφρικές βλάβες (μικρολευκωματινουρία)
Το κάθε σύμπτωμα του μεταβολικού συνδρόμου, οδηγεί στο επόμενο με αιτιώδη σχέση. Για την διάγνωσή του χρειάζεται συνδυασμός κλινικών εξετάσεων. Απαιτεί αλλαγή τρόπου ζωής (ειδική δίαιτα, άσκηση, διακοπή καπνίσματος). Επίσης χρειάζεται και επιθετική θεραπεία με αντιδιαβητικά, αντιυπερτασικά και στατίνες ( μείωση χοληστερίνης), μετά από τακτική εξετάσεις και παρακολούθηση από ενδοκρινολόγο, ειδικό παθολόγο, καρδιολόγο, (καθώς μερικά φαρμακα για την υπερινσουλιναιμία μπορεί να επισπευσουν την στεφανιαία νόσο). Το σύνδρομο μπορεί να οδηγήσει σε εκδήλωση  διαβήτη. Αδιάγνωστο και ανεξέλεγκτο μπορεί να αποβεί θανατηφόρο. Αυτό συμβαίνει, γιατί εκτός από το διαβήτη, προκαλεί και βλάβες στα αγγεία και τη καρδιά.  
(Ιστότοπος παραπομπής: http://www.incardiology.gr/pathiseis_sd/sd_metaboliko_sindromo.htm)

Differential diagnosis between dyslexia and hyperactivity syndrome (ADHD)- Διαφοροδιάγνωση ανάμεσα σε δυσλεξία και Διαταραχή Έλλειψης Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ)

Διαφοροδιάγνωση είναι η προσπάθεια των θεραπευτών να διαχωρίσουν δύο ασθένειες, διαταραχές ή σύνδρομα (σύνολο συμπτωμάτων που δίνουν μια συγκεκριμένη κλινική εικόνα και συνήθως εμφανίζονται μαζί), ώστε μετά τη οριστική διάγνωση να ακολουθήσουν την κατάλληλη ενδεδειγμένη και αποτελεσματική θεραπεία. Πολλές φορές οι διαφορές είναι μηδαμινές και η διάγνωση γίνεται δύσκολη, άλλες φορές είναι απλώς θέμα χρόνου να εμφανιστούν όλα τα συμπτώματα, ώστε να γίνει με ασφάλεια η κατάλληλη διάγνωση. Έτσι αποφεύγονται λάθη στη θεραπευτική αγωγή ή μέθοδο, που κοστίζουν χρόνο και άγχος στον ασθενή, αλλά και υποτροπές που συμβαίνουν συχνά αν δεν έχει δοθεί η κατάλληλη θεραπεία. Γι' αυτό, ένας ειδικευμένος θεραπευτής έχει πάντα στο μυαλό του,το "εργαλείο" της διαφοροδιάγνωσης. Μετά την διάγνωση δηλαδή, χρησιμοποιεί τις ιατρικές του γνώσεις συνδυαστικά, και έπειτα αναλυτικά, ώστε να διαχωρίσει τις επιμέρους παραμέτρους και να εξειδικεύσει τη θεραπεία. (Παραδείγματα στο post που αφορά  την διαφοροδιάγνωση ανάμεσα στην κατάθλιψη και την διπολική διαταραχή.)
 Πολλές φορές η ζωή ενός ασθενούς εξαρτάται στην κυριολεξία από την ταχύτητα που ο γιατρός θα επεξεργαστεί τις πληροφορίες που του δίνει ο ασθενής (σε συνδυασμό με τις κλινικές εξετάσεις και την άριστη γνώση πλήρους ιστορικού,) και την ικανότητα συνδυασμού ιατρικής γνώσης των συμπτωμάτων, για να ολοκληρωθεί ταχύτατα η διαφοροδιάγνωση. Αλλες φορές (σε ψυχικές παθήσεις) η χορήγηση μιας φαρμακευτικής αγωγής μπορεί να αντεδείκνυται, αν δεν μπορέσει ο γιατρός να δει καθαρά ποιο είναι το πρόβλημα και προσπαθήσει να ανακουφίσει μόνο κάποια συμπτώματα επιφανειακά. "Η διαφορά είναι ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο", όπως επισημαίνει και ο Paulo Coelho, στο βιβλίο του "Η Βερόνικα θέλει να πεθάνει", με θέμα τη διαφοροδιάγνωση, την απόκρυψη της αλήθειας σε ασθενή, την παραπλάνηση και την χορήγηση λάθος φαρμακευτικής αγωγής.

Δυσλεξία

  • Δυσκολία ανάγνωσης γραφής
  • Παράξενη ορθογραφία
  • Αναγνωστική καθυστέρηση + δυσκολίες στην αριθμητική+ την ορθογραφία
  • Κληρονομική (μέλη της ίδιας οικογένειας, σε πολλές γενιές)
  • Οφείλεται σε πλαγίωση του εγκεφάλου
  • Φυσιολογική νοημοσύνη
  •  Συναισθηματικές  διαταραχές (έντονη αντικοινωνική συμπεριφορά)

Υπερκινητικότητα

  • Υπερδραστηριότητα
  • Αποδιοργάνωση σε εργασία
  • Διάσπαση προσοχής
  • Αδυναμία συγκέντρωσης σε ένα έργο
  • Μικρή διάρκεια προσοχής
  • Έντονη παρορμητικότητα
  • Αδυναμία κατανόησης συναισθημάτων άλλων
  • Κακές σχέσεις με συνομήλικους
  • Επιθετική-καταστροφική συμπεριφορά
  • Αγχογόνες καταστάσεις προκαλούν αιφνίδιες κρίσεις πανικού (fit and tandrem/"καταστροφική" αντίδραση)  
  • Καθυστέρηση στην ομιλία
  • Αδεξιότητα στις κινήσεις
  • Δυσκολία προσανατολισμού (διάκριση δεξί- αριστερό)
  • Ελαφρά μειωμένη  νοημοσύνη
  • Απάθεια (Non-challant) κατά την εφηβεία    
Από τις λίστες συμπτωμάτων είναι φανερό:
  •  πως η Διαταραχή Υπερκινητικότητας αφορά έναν πιο ευρύ φάσμα δυσκολιών σχετικά με την οργάνωση της καθημερινότητας, την οργάνωση του χρόνου, την συνέπεια στην εργασία, αλλά και τα συναισθηματικά κενά στις σχέσεις που γίνονται επιφανειακές και βραχύχρονες, λόγω σοβαρής έλλειψης ενσυναίσθησης (αντίληψη, αναγνώριση συναισθημάτων των άλλων ανθρώπων και ανταπόκριση με το αντίστοιχο συναίσθημα ). Επίσης στην ΔΕΠΥ, είναι καθοριστικός ο ρόλος του άγχους και της αίσθησης απόρριψης, καθώς το μικρό παιδί δεν γνωρίζει την έννοια της λέξης "περιμένω την σειρά μου", διεκδικεί πράγματα που δεν του ανήκουν και λόγω του ότι νιώθει μια ισχυρότατη παρόρμηση να μην μένει ήσυχο, μπλέκει σε καυγάδες. Αν πιεστεί να πειθαρχήσει, τότε κάνει κρίση πανικού (tandrem) σπάζοντας αντικείμενα, χτυπώντας και βρίζοντας όποιον βρει μπροστά του, συχνά ανεξέλεγκτο. Η νοημοσύνη δείχνει συχνά προς ελαφριά δυσλειτουργία, που όμως έχει πολλές δυνατότητες εξέλιξης, αν αντιμετωπιστεί νωρίς και με εκπαιδευτικά σωστό τρόπο.
  • Παράλληλα, η δυσλεξία μοιάζει να είναι περιορισμένη στην ανάγνωση, τη γραφή και την ορθογραφία .Όμως, έχει και παραμέτρους  που αφορούν την αντιληπτική ικανότητα του ασθενούς, ως προς την κατανόηση και την ακουστική αντίληψη, καθώς οφείλεται ουσιαστικά στην ανώμαλη πλαγίωση των δύο ημισφαιρίων. Επίσης, το άγχος που προκαλεί η δυσλεξία, συχνά προκαλεί συμπλέγματα κατωτερότητας, ειδικά αν δεν αντιμετωπιστεί νωρίς και το παιδί στιγματιστεί με την ετικέτα "αδιάφορος ή τεμπέλης", αν και οι αντιδράσεις του είναι σημαντικά διαφορετικές από του παιδιού με ΔΕΠΥ. Οι προοπτικές βελτίωσης φαίνεται να είναι καλύτερες με εκπαίδευση και εργασία, ενώ τα συναισθηματικά κενά φαίνεται να καλύπτονται καλύτερα με role playing teaching (εκπαίδευση ρόλων). 

Συμπέρασμα: 

Και οι δύο μαθησιακές δυσκολίες έχουν την ίδια βάση, (minimum νευρολογική εγκεφαλική διαταραχή), έχουν διαφορετικά μαθησιακά συμπτώματα (περισσότερο αντίληψη και κατανόηση-  περισσότερο συναισθηματική, κοινωνική δυσαρμονία) και χρειάζονται έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση με εντατική εκπαιδευτική εργασία. Επιπρόσθετα, η ΔΕΠΥ αντιμετωπίζεται με μια ομάδα φαρμάκων που χορηγείται για κατευνασμό της υπερδιέγερσης και αντιμετώπιση της διάσπασης. Πρέπει όμως, να έχει γίνει πολύ καλή δουλειά στη διαφοροδιάγνωση, γιατί ενώ είναι αποτελεσματικά σε ΔΕΠΥ με εγκεφαλική βλάβη, όπου διορθώνουν την χημική ανισορροπία, σε παιδιά με δυσλεξία, μπορεί να εκδηλωθούν ψυχωτικά συμπτώματα λόγω φαρμακευτικής υπερδιεγέρσης, γι αυτό και απαγορεύονται. 

 (Χρήσιμος οδηγός /εγχειρίδιο αναφοράς:

 Ψυχολογικά Προβλήματα Παιδικής ηλικίας (Martin Herbert/ Ελληνικά Γράμματα 1998) 

Σάββατο, 14 Ιουλίου 2012

Διατροφή και διαβήτης- Diabulimia

Η σωστή διατροφή στον διαβήτη έχει την ίδια  σημασία με την τακτική μέτρηση της γλυκόζης στο αίμα, τη χορήγηση ινσουλίνης στην σωστή δοσολογία και την άσκηση. Πολλοί παράγοντες μπορούν να απορυθμίσουν μια σωστή ρύθμιση, το φαγητό όμως είναι το "καύσιμο" του οργανισμού, η πηγή ενέργειας, που με την βοήθεια της ινσουλίνης, μας θρέφει και μας δίνει την δυνατότητα για μια φυσιολογική ζωή. Είναι όμως και η μεταβλητή εκείνη που προκαλεί άγχος στον διαβητικό, που μετράει τα ισοδύναμα υδατανθράκων και σύμφωνα με την προσωπική του ευαισθησία στην ινσουλίνη  και την μέτρηση γλυκόζης πρέπει να υπολογίσει πόσες μονάδες ινσουλίνης θα κάνει στον εαυτό του. Γι' αυτό ο διαβητικός μερικές φορές ζει μια σχέση "αγάπης- μίσους" με την τροφή του, που μπορεί να εξηγηθεί μόνο μέσα την σχέση του με το σώμα του, τον διαβήτη και τα "high and low" του, τις οδηγίες και τις συμβουλές του γιατρού του και τις αντιλήψεις της οικογένειας του για την αξία του φαγητού. Όταν υπάρχει πρόβλημα με το φαγητό, αναπτύσσεται ύπουλα μια διατροφική διαταραχή που λέγεται διαβουλιμία, και μπορεί να σκοτώσει.
Όταν ένας διαβητικός πιέζεται φορτικά από τον γιατρό του για καλύτερο έλεγχο, ενώ ο γιατρός του θεωρεί ότι ο διαβητικός δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει και δεν έχει την δύναμη να πειθαρχήσει στα δεδομένα της αρρώστιας του, ο διαβητικός βλέπει το φαγητό όχι σαν κάτι που πρέπει να απολαμβάνει αλλά σαν κάτι που πρέπει να προσέχει και να ελέγχει συνεχώς. Όταν μέσα από την οικογένεια του, έχει μάθει από την παιδική ηλικία ότι δεν πρέπει  να τρώει ο,τι και οι άλλοι, χωρίς να εκπαιδευτεί σε εναλλακτικές γευστικές επιλογές, νιώθει έντονα το στίγμα της διαφορετικότητας και βλέπει το φαγητό όχι σαν επιθυμητή απόλαυση αλλά σαν ένα απεχθές και αηδιαστικό "καθήκον", για να κάνει ινσουλίνη. Όταν υποκύπτει στα πρότυπα της κοινωνίας για λεπτά σώματα με οποιοδήποτε κόστος (με στέρηση φαγητού, χρήση ουσιών, χειρουργικές επεμβάσεις), χάνει τον νοητικό έλεγχο στο σώμα του και προσπαθώντας να τον ξαναβρεί, βάζει σε δοκιμασία την υγεία του. Στερείται τροφής ή υπερκαταναλώνει τροφή, με επιθυμία να ελέγξει το μόνο πράγμα που ορίζει ουσιαστικά: το σώμα του.

"Quod me nutrit, me destruit..."

 "Αυτό που με τρέφει, με καταστρέφει..." Η εντύπωση ότι το φαγητό είναι δηλητήριο, είναι μαι ψυχολογική αντίληψη βαθιά ριζωμένη στο νου των ανθρώπων που η σχέση τους με το φαγητό είναι καταστροφική. Όμως, ποια είναι η σχέση του διαβητικού, που δέχεται έλεγχο θερμίδων και καταγράφει κάθε γραμμάριο υδατάνθρακα που καταναλώνει, με την ψυχαναγκαστική κατανάλωση φαγητού;
 Όταν ο διαβητικός, κατά την διάρκεια μιας βουλιμικής κρίσης καταναλώσει μεγάλη ποσότητα φαγητού,συχνά το κάνει αδιαφορώντας για την μεγάλη δόση ινσουλίνης, που θα πρέπει να επακολουθήσει. Αποτέλεσμα είναι να ανεβαίνει η γλυκόζη αίματος σε επίπεδα υπεργλυκαιμίας και αν μείνει έτσι  για πολύ χρόνο (γιατί ο διαβητικός παραβλέπει ηθελημένα τη δυσφορία που νιώθει ή νομίζει ότι μπορεί να την ανακουφίσει κάνοντας εμετό), να φτάσει μέχρι την κετοξέωση. Αυτό συμβαίνει σε διαβητικούς που μέσα από την κατάθλιψη και την βουλιμία τους, αδιαφορούν για την αυτοφροντίδα του διαβήτη τους. Δεν κάνουν ινσουλίνη ή κάνουν λίγες μονάδες μόνο, κάνουν εμετούς, τρώνε πολύ και χάνουν βάρος. Η άλλη όψη του νομίσματος, που έχει να κάνει με την απώλεια βάρους χρησιμοποιώντας τον διαβήτη, είναι το να μην παίρνει ένας διαβητικός τροφή και να κάνει ελάχιστες μονάδες ινσουλίνης, με αποτέλεσμα να χάνει βάρος, γιατί βρίσκεται σε κατάσταση λιμοκτονίας, που τελικά οδηγεί στην κετοξέωση. Οι βλάβες που επισυμβαίνουν, περιλαμβάνουν νεφρική ανεπάρκεια και καρδιακές αρρυθμίες. 
Επομένως, η διαβουλιμία είναι μια πολύ σοβαρή ψυχιατρική διαταραχή που μπορεί να βάλει σε κίνδυνο τη ζωή του διαβητικού. Χρειάζεται έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία σε ότι αφορά την ψυχολογική σχέση του διαβητικού με το φαγητό. Απαιτεί αλλαγή της εικόνας σώματος και των μοντέλων συμμόρφωσης σε οδηγίες και κοινωνικά πρότυπα. Απαιτεί επίσης αλλαγή  της νοοτροπίας της οικογένειας και πλήρη στήριξη ενός ασθενούς, που πάσχει τόσο σωματικά όσο και ψυχικά, μετά την εγκατάσταση της διαβουλιμίας. 
Ας μην ξεχνάμε όμως ότι πάντα θα ισχύει :
"quod me non interficitme fortiorem facit ...", πως "ό,τι δεν με σκοτώνει, με κάνει πιο δυνατό..."

Δευτέρα, 9 Ιουλίου 2012

ΤΥΠΟΙ ΔΙΑΒΗΤΗ: ΤΥΠΟΣ1

Ο διαβήτης είναι η αρρώστια μου. Είναι μια ασθένεια του ενδοκρινολογικού συστήματος, που προκαλείται από την καταστροφή των β΄ ινσουλινοπαραγωγών κυττάρων του παγκρέατος  από τον ίδιο μου τον οργανισμό. Ξεκίνησε απότομα, με αυτήν την αυτοάνοση διαδικασία, και είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη ανεπάρκεια του σώματός μου σε ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι  μια ορμόνη του ενδοκρινολογικού συστήματος, που συμμετέχει στον μεταβολισμό της γλυκόζης από την τροφή στο αίμα και διευκολύνει την επακόλουθη εισαγωγή της στα κύτταρα όλου του οργανισμού, για χρήση. Χωρίς την ινσουλίνη που διευκολύνει τη χρήση της γλυκόζης από τα κύτταρα, ο οργανισμός μου δεν θα είχε «καύσιμο» για να λειτουργήσει και θα λιμοκτονούσε, με τα κύτταρα πεινασμένα. Η ειρωνεία είναι ότι την ίδια στιγμή, η γλυκόζη, που βρίσκεται σε περίσσεια, «λιμνάζει» στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας  αύξηση των κετόνων στο αίμα και τα ούρα. Κετόνες είναι τα υποπροιόντα της ατελούς καύσης (μεταβολισμού) της γλυκόζης. Η αύξηση της γλυκόζης και το αποτέλεσμά της, η συνεπακόλουθη αύξηση των κετόνων, έχουν ως αποτέλεσμα βλάβες στα νεφρά και στα αγγεία, τόσο έντονες που προκαλούν κετοξέωση (DKA) και διαβητικό κώμα, μέσα σε λίγες ώρες.  Γι αυτό, ως θεραπεία, ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ η χορήγηση ινσουλίνης, μέσω ενέσεων ή αντλίας, πολλές φορές την ημέρα, πριν από κάθε γεύμα. Για να παραμείνει ένας διαβητικός στη ζωή.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της κετοξέωσης είναι 
  1. δύσπνοια, 
  2. εμετοί, 
  3. ζαλάδα,  
  4. διπλωπία, 
  5. αδυναμία, 
  6. απώλεια όρεξης,  
  7. δίψα, 
  8. «φρουτώδης» αναπνοή, 
  9. εξάντληση, 
  10. ψυχική σύγχυση και κώμα.

Τα συμπτώματα μιας υπογλυκαιμικής κρίσης είναι 
  1. ιδρώτας, 
  2. τρέμουλο, 
  3. δυσκολία στη συγκέντρωση, 
  4. επιθετικότητα, 
  5. έντονη πείνα, 
  6. υπνηλία, 
  7. σπασμοί και κώμα.

Τα συμπτώματα της υπεργλυκαιμίας είναι 
  1. πονοκέφαλος, 
  2. διπλωπία, 
  3. δίψα, 
  4. ευερεθιστότητα, 
  5. κούραση, που αν δεν αντιμετωπιστούν  οδηγούν σε κετοξέωση.


Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με απλή εξέταση αίματος, συγκεκριμένα με την εξέταση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης στο αίμα (HbA1c). Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη είναι ένα συστατικό του αίματος (όπου το μόριο του οξυγόνου δεσμεύει γλυκόζη) και δείχνει το μέσο ποσό γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος τις τελευταίες 90 ημέρες (τόσο χρειάζεται για το αίμα να ανανεωθεί πληρως).
Επίσης διάγνωση μπορεί να γίνει μετά από τυχαία μέτρηση γλυκόζης νηστείας από επιτραπέζιο μετρητή γλυκόζης σε τριχοειδικό αίμα (δάχτυλα) που θα δείξει πάνω από 125 mg/dl.  
Ακολουθεί η εξέταση καμπύλης ανοχής γλυκόζης, για επιβεβαίωση. Σε αυτή την εξέταση δίνεται μια ποσότητα γλυκόζης από στόματος και γίνεται απλή εξέταση σε δείγμα αίματος σε τακτά χρονικά διαστήματα, μέσα σε διάστημα 2 ωρών. Τα αποτελέσματα απεικονίζονται σε ένα γράφημα, που δείχνει τόσο την άνοδο και πτώση των ποσών της γλυκόζης στο αίμα όσο και τα επίπεδα ινσουλίνης. Τυχόν ανωμαλίες στην ομαλή καμπύλη δείχνουν αδυναμία του οργανισμού να ανταπεξέλθει στις ανάγκες έκκρισης ινσουλίνης και να μειώσει την γλυκόζη και έτσι τοποθετούν τον ασθενή σε προ-διαβητικό στάδιο, στάδιο ανοχής στην γλυκόζη ή διαβήτη.

Διαφοροδιάγνωση- εξετάσεις

Επίσης για την καλύτερη διαφοροδιάγνωση των τύπων του διαβήτη 
  • τύπου 1= αυτοάνοσος,
  • τύπου 1.5= μονογονιδιακής κληρονομικότητας, μεταβολικό σύνδρομο, 
  • τύπου 2= κληρονομικός, αντίσταση στην ινσουλίνη, μεταβολικό σύνδρομο

υπάρχουν ειδικά τεστ αντισωμάτων που δείχνουν αν ο ασθενής έχει anti-GAD  αντισώματα, δηλαδή κάνει αντίσταση στην ινσουλίνη, όταν αυτή υπάρχει σε επαρκείς ποσότητες στον οργανισμό του.
Ακόμα υπάρχει η εξέταση για το c-πεπτίδιο. Το c-πεπτίδιο εκκρίνεται από τον οργανισμό σε ίση ποσότητα με την ινσουλίνη. Έτσι, αν είναι ανύπαρκτο, ο οργανισμός 
  • έχει πάψει να παράγει ινσουλίνη (με αυτοάνοση καταστροφή των κυττάρων- τύπος 1), 
  • παράγει ακόμα σε μικρές ποσότητες (τύπου 1.5) 
  • παράγει ινσουλίνη αλλά δεν την διαχειρίζεται σωστά (τύπου 2)




Για περισσότερες πληροφορίες για  την ινσουλίνη,διαβάστε το άρθρο του καθηγητή Κωνσταντίνου Ευσταθίου και του αναπληρωτή καθηγητή Θανάση Βαλαβανίδη από το Τμήμα Χημείας του πανεπιστημίου Αθηνών: http://www.chem.uoa.gr/chemicals/chem_insulin.htm

Κυριακή, 17 Ιουνίου 2012

LIVING WITH DIABETES IN GREECE


Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν είναι γνωστή ακόμα η απίστευτη ταλαιπωρία των χρόνια πασχόντων διαβητικών σε όλα τα επίπεδα:

  • τόσο στα γρανάζια της γραφειοκρατίας που αφορούν τις επιτροπές (ΚΕΠΑ) του ΕΟΠΥΥ, που μειώνουν τα ποσοστά αναπηρίας του διαβήτη σε 50% και δεν δίνουν το δικαίωμα σε διαβητικούς να διεκδικήσουν το (πενιχρό) επίδομα βαριάς αναπηρίας, που σημειωτέον το δικαιούνται όσοι είναι άνεργοι και έμμεσα ασφαλισμένοι, δηλαδή όσοι το έχουν άμεση ανάγκη
  • όσο και για τους φαρμακοποιούς που ζητουν τα χρεωστούμενα από τα ασφαλιστικά ταμεία, εκβιάζοντας και δίνοντας φάρμακα μόνο με μετρητά, σε ασθενείς-ανθρώπους που τα έχουν απόλυτη ανάγκη για να επιζήσουν καθημερινά, γιατί κάνουν 4 ενέσεις την ημέρα. Αυτοί οι άνθρωποι είναι οι "τυχεροί," που έχουν εργασία, και είναι ασφαλισμένοι, και εξαναγκάζονται ενώ πληρώνουν τη ασφάλισή τους, να πληρώνουν επιπλέον (και από την τσέπη τους) τα φαρμακά τους, σε ανάλγητους φαρμακοποιούς, ενάντια σε ένα  αναίσθητο κράτος.
  • όσο και για την πληρωμή των επιδομάτων σε άνεργους, ανασφάλιστους ή έμμεσα ασφαλισμένους διαβητικούς, που καθυστερώντας (με διάφορες δικαιολογίες)  για 2 μήνες, οδηγούν σε εξαθλίωση αυτή την πολύ ευάλωτη ομάδα ανθρώπων με ειδικές ανάγκες.
Πρόσφατα το θέμα των διαβητικών στην Ελλάδα έφτασε στα διεθνή μέσα, μετά από παρέμβαση της Ένωσης Διαβητικών , που έθεσαν το θέμα στο Assosiated Press και δημοσιεύτηκε στην online έκδοση της Washington Post:http://www.washingtonpost.com/world/europe/greek-diabetes-group-warns-lives-at-risk-from-pharmacists-protest-over-state-drug-bills/2012/06/05/gJQAqxGzFV_story.html

Φίλε με διαβήτη... (Living with diabetes in Greece)


Κοιτώντας με κριτικό μάτι όλα όσα γίνονται στην υγεία, είμαι σίγουρη ότι δεν πρέπει να αφήσουμε τον πανικό και το φόβο να μας παραλύσει και να μας κάνει να βγούμε από τον αρχικό μας στόχο. 


Να επιζήσουμε και να ρυθμίσουμε καλύτερα το διαβήτη μας. Η αναισθησία του κράτους μας έχει φέρει αντιμέτωπους με τα όρια μας, πολλές φορές. Είτε είμαστε γονείς και ανησυχούμε για την διαθεσιμότητα των ινσουλινών των παιδιών μας, είτε είμαστε διαβητικοί στην καθημερινή προσπάθειά μας, να είμαστε υγιείς, να σπουδάσουμε, να δουλέψουμε ή να παλέψουμε τις επιπλοκές μας. 


Όλοι καταλαβαίνουμε ότι το μαρτύριο να πρέπει να πληρώσεις για τις ινσουλίνες ή και τα αναλώσιμα της αντλίας σου και του μετρητή σου (ενώ είσαι ασφαλισμένος και έχει ήδη πληρώσει εισφορές) είναι το ίδιο με την αγωνία να είσαι διαβητικός, χωρίς δουλειά και να μην έχεις πρόσβαση σε ένα μηδαμινό επίδομα, που σου εξασφαλίζει πολλές φορές τα φαρμακά σου. 


Αυτή την κατάσταση- την ίδια με τους καρκινοπαθείς- δεν θα πρέπει να την περνάμε γιατί τελικά επηρεάζει και την κατάσταση του διαβήτη μας! Προτείνω υπομονή από όλους. Προσωπικά προτείνω και κάτι άλλο: επειδή είμαστε όλοι ψηφοφόροι, να απευθυνθούμε προσωπικά ο καθένας σε όποιον θέλουμε να μας εκπροσωπήσει και να τον ρωτήσουμε: "Εσύ τι θα κάνεις; Για την καλυτερη οργάνωση της υγείας, για την άμεση πρόσβαση στην περιβόητη πρόνοια, για θέσεις εργασίας για ΑΜΕΑ; Εσύ τι θα κάνεις;"


Πρόσφατα το θέμα των διαβητικών στην Ελλάδα έφτασε στα διεθνή μέσα, μετά από παρέμβαση της Ένωσης Διαβητικών , που έθεσαν το θέμα στο Assosiated Press και δημοσιεύτηκε στην online έκδοση της Washington Post:http://www.washingtonpost.com/world/europe/greek-diabetes-group-warns-lives-at-risk-from-pharmacists-protest-over-state-drug-bills/2012/06/05/gJQAqxGzFV_story.html.

Σάββατο, 26 Μαΐου 2012

Σχέσεις γονέων- παιδιών με διαβήτη

Όταν διαγνώστηκα με διαβήτη, οι γονείς μου χρειάστηκαν λίγο χρόνο για να καταλάβουν πόσο σοβαρή είναι η διάγνωση. Αυτόν τον χρόνο τους τον έδωσε η παραμονή μου στο νοσοκομείο. Έπρεπε να συνειδητοποιήσουν, να "χωνέψουν" καλά μέσα τους ότι το παιδί τους θα είχε διαβήτη για πάντα και θα χρειαζόταν να παίρνει ινσουλίνη με ενέσεις, να μην εξαντλείται παίζοντας, να μην κουράζεται διαβάζοντας, να μην τρώει γλυκά ελεύθερα , όπως ο αδελφός της και γενικά ό,τι πρέπει να προσέχουν ως γονείς ενός ατόμου του οποίου το πάγκρεας δεν λειτουργεί.
Μετά από εκπαίδευση, έμαθαν τα πάντα για τις ενέσεις, την διατροφή, τις εξετάσεις ούρων- σε μια εποχή που δεν γίνονταν εξετάσεις με μετρητή στο σπίτι, μάλιστα-, την αντιμετώπιση υπογλυκαιμίας, υπεργλυκαιμίας, κετοξέωσης και οποιασδήποτε φλεγμονής και λοίμωξης. Έγιναν experts, με λίγα λόγια νοσηλευτές του παιδιού τους, ώσπου σιγά - σιγά, μετά από 5 χρόνια, η 15χρονη κόρη τους να ενηλικιωθεί απότομα και να πάρει πλήρη ευθύνη του διαβήτη της. (Η ενηλικίωση ήταν απότομη καθώς ο πατέρας μου ήταν ήδη άρρωστος και έπρεπε επιτακτικά, να πάρω την ευθύνη να τον συνοδεύω στο νοσοκομείο, όπως έκανε αυτός πάντα για μένα. Αναλογιστείτε την ευθύνη!)
Αυτό για το οποίο δεν ήταν προετοιμασμένοι, ήταν οι πρακτικές δυσκολίες της καθημερινότητας. Όταν όμως απέκτησαν, με το χρόνο, περισσότερη εμπειρία, άρχισαν να μην φοβούνται τίποτα. Πράγματα που τους προκαλούσαν τρόμο ή αηδία, έπρεπε να γίνουν για να δώσουν στο παιδί τους αυτό που κάθε γονέας υπόσχεται: καλύτερη ποιότητα ζωής και μια ευκαιρία για επιβίωση! Κάπου, σε κάποιο σημείο αυτού του ταξιδιού ζωής, έμαθαν έμπρακτα ότι η απελπισία σου δένει τα χέρια και δεν είναι λύση. Ενώ φρόντιζαν εμένα, έμαθαν να νοιάζονται και για τα άλλα παιδιά με προβλήματα υγείας  και τελικά να είναι cool, ψύχραιμοι και αποτελεσματικοί, καλύτεροι άνθρωποι.
 Έτσι λοιπόν, οι γονείς μου δεν έκαναν υστερίες, δεν έπασχαν από κατάθλιψη, δεν σηκώθηκαν να φύγουν από το πλευρό μου, δεν βυθίστηκαν σε μια θάλασσα ενοχών και δεν το έβαλαν κάτω, σκεπτόμενοι το "δυσμενές μέλλον μου", μετά από την "καταραμένη διάγνωση", Αντιμετώπισαν το διαβήτη, σαν αυτό που ήταν: ένα γεγονός, που έκανε το παιδί τους διαφορετικό και τους καλούσε να το αντιμετωπίσουν ως γονείς.
Γιατί μερικοί γονείς νομίζουν ότι τα παιδιά τους είναι πρίγκιπες και πριγκίπισσες, με σκήπτρα και φτερά, που θα παραμείνουν για πάντα απρόσβλητα από τις διακυμάνσεις της πραγματικής ζωής; Μήπως νομίζουν ότι γονέας είναι αυτός που παρέχει τα πάντα σε υλικό και οικονομικό επίπεδο, ενώ περιμένει από το σύμπαν, το παιδί του να μην ζήσει ποτέ πόνο ή έστω δυσφορία, γιατί "αυτό θα το πληγώσει ανεπανόρθωτα"; Κανείς δεν μπορεί να προστατέψει το παιδί του από την επέλαση μιας ασθένειας που του αλλάξει τη ζωή και θα βάλει σε κίνδυνο την επιβίωσή του. Αυτό το ξέρουν καλά οι γονείς παιδιών με καρκίνο, συγγενείς καρδιοπάθειες ή έστω μια απλή αλλεργία και άσθμα. Γιατί οι γονείς που φοβούνται, ενώ λένε ότι τα παιδιά τους  είναι το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή τους, δεν αντέχουν- στην πράξη- την διάγνωση ενός προβλήματος υγείας στο παιδί τους.
Από τους γονείς μου έμαθα να αντιμετωπίζω το δύσκολο στάδιο της προσαρμογής με στωικότητα αλλά και εγρήγορση. Από τους γονείς μου επίσης έμαθα ότι δεν είναι έγκλημα να είσαι διαφορετικός και να έχεις μεγαλύτερες ανάγκες από τους συνομιλήκους σου. Από τους γονείς μου έμαθα να δημοσιοποιώ με θάρρος αυτό που νιώθω και αυτό που μου συμβαίνει. Από τους γονείς μου έμαθα να μην ανέχομαι μια υπογλυκαιμία και να απευθύνομαι στους σωστούς ανθρώπους γύρω μου για βοήθεια, χωρίς ντροπή. Από τους γονείς μου έμαθα να παρατηρώ τις αντιδράσεις των ανθρώπων, όταν δημοσιοποιώ, και να τους αξιολογώ ως ανθρώπους από την συμπεριφορά αποφυγής ως προς την πραγματικότητα και ως προς την προσωπικότητά μου. Από τους γονείς μου έμαθα να είμαι περήφανη και να μην μιλάω με μιζέρια για το διαβήτη μου, χρησιμοποιώντας εκφράσεις όπως "το πρόβλημά μου", γιατί αυτομάτως μειώνω τον εαυτό μου, την καθημερινή μου προσπάθεια και υποτιμώ τον διαβήτη ως αρρώστια. Και η υποτίμηση φέρνει πάντα χαλαρότητα, λάθη στην ρύθμιση και μια αίσθηση "ωχαδελφισμού", που μας χαρακτηρίζει ως Έλληνες. Γιατί η καλή συνεργασία με τους δικούς μου "σημαντικούς άλλους" ήταν τελικά αυτό που με κράτησε ζωντανή και έτοιμη να πάρω τις ευθύνες μου. Όσο για τους γιατρούς, ευχαριστώ πολύ αλλά θα μπορούσαν να κάνουν περισσότερα, να ενημερωθούν καλύτερα και ποτέ δεν το έκαναν, φέροντας ατόφιο το βάρος της αποτυχίας τους...(http://sweetlife-gr.blogspot.com/2012/05/blog-post.html )
Δυστυχώς στην Ελλάδα, καλούμαστε πολύ συχνά, μαζί με τις οικογένειές μας, να γίνουμε γιατροί του εαυτού μας, σε ότι αφορά την καθημερινότητα μας. Και έτσι επωμιζόμαστε όλη την ευθύνη για τη ρύθμιση, τη ψυχολογική υποστήριξη και την προβολή στο μέλλον των προσδοκιών μας σε ότι αφορά την πορεία του διαβήτη μας, και αυτό είναι άδικο.
Σπουδαίες ελπίδες που δεν επιβεβαιώνονται σε βάθος χρόνου και αισιοδοξία χωρίς μέλλον δεν χωρούν στην αντιμετώπιση μιας χρόνιας ασθένειας, πολύ περισσότερο στην άμεση, πρακτική αντιμετώπιση μιας κρίσης. Το "γιατί" είναι αυτονόητο για όσους έχουν εμπειρίες 2-3 δεκαετιών: γιατί "καίγεσαι" περιμένοντας εναγωνίως κάτι και όταν δεν έρχεται για πολύ καιρό, σταματάς την εντατική προσπάθεια.  ( http://sweetlife-gr.blogspot.com/2012/04/burn-out-effect-on-diabetics.html ) Ίσως το καλύτερο που μπορούν κάνουν οι γονείς είναι να έχουν υπομονή, και να χρησιμοποιούν την κριτική τους ικανότητα απέναντι σε ό,τι θεραπεία μαθαίνουν. Να αντιμετωπίζουν το "τώρα"και να μάθουν στα παιδιά τους πως να αντιμετωπίζουν, χωρίς παλινδρομήσεις και παλιμπαιδισμούς, το μέλλον. Η ελπίδα μας χαροποιεί όταν επιτέλους φτάσει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα, όχι για να βγούμε από το προσωπικό μας τέλμα της απελπισίας, επειδή διαψεύστηκαν οι προσδοκίες που προβάλλαμε στο γιο μας ή την κόρη μας...

A really sweet girl!

Ένα παραμυθάκι για ένα μικρό κορίτσι που μεγαλώνει με διαβήτη. Τέλειο για ηλικίες 7-10 ετών αλλά και για όσους γονείς μεγαλώνουν παιδιά με διαβήτη!
http://storybird.com/books/a-really-sweet-girl/

Κοιτάζοντας το μέλλον μέσα από το παρελθόν- Σχέση γιατρού- ασθενούς στο διαβήτη

Όχι, δεν θα μιλήσω για την ψυχολογία του ασθενούς, όταν δέχεται πίεση για καλύτερη ρύθμιση, όταν μάλιστα δεν του δίνονται εναλλακτικές προτάσεις και η απαιτούμενη εκπαίδευση.
Δεν θα μιλήσω επίσης για τους αδέξιους ψυχολογικούς χειρισμούς ενός γιατρού που έχει απέναντί του έναν ασθενή που πονάει ή αισθάνεται άβολα.
Δεν θα μιλήσω εξ ονόματος κάθε διαβητικού που βγήκε από το ιατρείο, νιώθοντας υποτιμημένος και απελπισμένος, γιατί κάποιος γιατρός υποτίμησε την νοημοσύνη του και του φέρθηκε σαν παιδάκι που χρειάζεται όχι μόνο καθοδήγηση αλλά και πατρική νουθεσία και προσβολές και βρισιές (σε φιλικό επίπεδο πάντα) για να εκπαιδευτεί και να μάθει (επιτέλους!)
Δεν θα αναφερθώ στον ανεκδιήγητο ειδικευόμενο, που νομίζοντας ότι είναι θεός, προκαλεί βλάβη στον διαβητικό ασθενή, άλλοτε με την άγνοιά του για το προσωπικό ιστορικό του ατόμου και άλλοτε με ενεργητικό τρόπο, δίνοντας λάθος, απαρχαιωμένες οδηγίες, "σπάζοντας" φλέβες σε μια απλή- ρουτίνας- εξέταση αίματος ή βάζοντας έναν ορό ή κάνοντας ένεση σε λάθος σημείο, προκαλώντας έτσι πόνο ή δυσαπορρόφηση της ινσουλίνης.
Θα μιλήσω με απλό τρόπο, για την ιστορία της διάγνωσης μου και την σχέση μου με τον πρώτο μου γιατρό. Όταν ήμουν 10 ετών, άρχισα να χάνω βάρος, να κουράζομαι εύκολα, σε βαθμό εξάντλησης, να μην έχω όρεξη για παιχνίδι, να δείχνω στενοχωρημένη και θυμωμένη, να τρώω όλο και λιγότερο, να πίνω πολύ νερό...Τίποτα από όλα αυτά δεν μπόρεσα εγώ να τα συνειδητοποιήσω, γι'αυτό και δεν παραπονέθηκα ποτέ. Οι γονείς μου έβλεπαν την αργή αλλαγή στο παιδί τους. Η οικογένεια μου δεν δεχόταν την αρρώστια (θεωρούσαν ότι ήταν ένδειξη αδυναμίας), έτσι το κενό επικοινωνίας ανάμεσα στους γονείς και το παιδί, καλύφθηκε με μια επίσκεψη στο παιδικό νοσοκομείο. Οι παιδίατροι απεργούσαν ήδη έναν μήνα και έτσι μας είπαν ότι "αν δεν είναι επείγον περιστατικό, μην περιμένετε άδικα". Γυρίσαμε στο σπίτι μας, ενώ ήμουν ζαλισμένη και σε σύγχυση.
Οι γονείς μου όμως, που έβλεπαν την αργή αλλά έντονη αλλαγή στο παιδί τους, που το ήξεραν καλά, ζήτησαν την βοήθεια του οικογενειακού γιατρού. Ξεκινήσαμε να πάμε στο ιατρείο του, δίπλα στο σπίτι μας, και εγώ δεν είχα δύναμη ούτε να περπατήσω. Έτσι ο Κ. ήρθε στο σπίτι για να με εξετάσει. Άνοιξε το βαλιτσάκι του, έκανε μια γρήγορη κλινική εξέταση, ζήτησε ούρα για να κάνει μια εξέταση γλυκόζης και κετονών, έλεγξε τα αντανακλαστικά και μετά σταμάτησε! Δεν υπήρχε καμιά αντίδραση από μένα, που ήδη είχα αρχίσει να βυθίζομαι σε έναν λήθαργο νωθρότητας. Η γρήγορη εξέταση στα ούρα έδειξε αρνητικά αποτελέσματα(!) Τότε, ο γιατρός είπε πως οι ταινίες του έχουν λήξει(!) αλλά πιθανόν δεν συμβαίνει τίποτα σοβαρό. Ζήτησε να παίρνω πολλά υγρά για τους εμέτους, που είχα αρχίσει να κάνω, για να μην πάθω αφυδάτωση. Έφυγε, καθησυχάζοντας, τους γονείς μου "ότι δεν είναι τίποτα" και ότι "έτσι είναι τα παιδιά, αρρωσταίνουν". Το επόμενο πρωί, δεν μπορούσα να ξυπνήσω, μόλις που ανέπνεα, και οι γονείς μου με μετέφεραν (ξανά) επειγόντως στο παιδικό νοσοκομείο. Κανείς γιατρός δεν έδινε την παραμικρή σημασία, σε έναν διάδρομο γεμάτο κρυωμένα παιδιά, που γκρίνιαζαν και έκλαιγαν. Με μετέφεραν στην αγκαλιά τους και ζήτησαν από έναν γιατρό από το προσωπικό ασφαλείας της απεργίας, να με εξετάσει. Η απάντηση ήταν "να περιμένετε τη σειρά σας".
Όταν με άφησαν σε μια καρέκλα, σηκώθηκα με όσες δυνάμεις είχα, να πάω μέχρι τον ψύκτη να πιω λίγο νερό. Έχασα τις αισθήσεις μου, μη μπορώντας να αναπνεύσω, δείγμα ότι η κετοξέωση έκανε ότι ήθελε το σώμα μου. Το επόμενο που είδα ήταν το ταβάνι του εξωτερικού ιατρείου: ήμουν πια "επείγον περιστατικό". Διαγνώστηκα με διαβητική κετοξέωση και σε ημικωματώδη κατάσταση, νοσηλεύτηκα για λίγες μέρες, ώσπου να ανακτήσω αισθήσεις, δυνάμεις, να αναπνέω κανονικά και να εκπαιδευτώ στο σχήμα της ινσουλίνης και την δίαιτα που έπρεπε τότε να ακολουθήσω.
Περιττό να πω πως τόσο οι εξετάσεις ούρων (γλυκόζης και κετονών) δεν υπάρχουν πια, όσο και η μια ένεση με ένα μείγμα ταχείας και βραδείας δράσης ινσουλίνη, είναι απαρχαιωμένη πρακτική. Τόσο οι διαιτητικές οδηγίες (αποκλεισμός λιπών, απλών υδατανθράκων, αυστηρό μέτρημα κάθε θερμίδας υδατάνθρακα, αυστηρός περιορισμός πρωτεινούχων τροφών και γαλακτοκομικών) δεν ισχύει σήμερα, όσο και οι οδηγίες για αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας (πιείτε νερό!) και της υπογλυκαιμικής κρίσης (κάντε ένεση glucagon και καλέστε ασθενοφόρο!), δεν ισχύουν επίσης!
Τώρα, μάλιστα, όταν τα θυμάμαι ΓΕΛΑΩ!  Δεν μπορώ να μην σκεφτώ πόσο θύματα ήμασταν, εμείς και οι οικογενειές μας της επιστημονικής ΑΓΝΟΙΑΣ, σχετικά με την διαφορετική αντιμετώπιση του νεανικού διαβήτη σε σχέση με το διαβήτη των παππούδων! Μόνο με χιούμορ μπορείς να το αντιμετωπίσεις!
Τελευταία, άφησα την αντίδραση του οικογενειακού γιατρού που απέτυχε να κάνει σωστή διάγνωση, όταν έμαθε ότι ήμουν διαβητική. Ζήτησε συγγνώμη από τους γονείς μου κι από μένα, για την ανεπάρκειά του. Ορκίστηκε επίσης ότι θα με παρακολουθεί πάντα , σε ότι χρειάζομαι. Δυστυχώς, αυτός ο ευαίσθητος γιατρός, δεν μπόρεσε να διαγνώσει τη σοβαρότητα του δικού του προβλήματος υγείας και έφυγε άδοξα, χωρίς να μπορέσει να προστατεύσει τους ασθενείς του, από την βαρβαρότητα του ελληνικού συστήματος υγείας...

Κυριακή, 13 Μαΐου 2012

Blogging against Cancer in Greece- Η σημασία του blogging ενάντια στον καρκίνο στην Ελλάδα


Αφιερωμένο στην Αμαλία






"Your time is limited, so don't waste it living someone else's life. Don't be trapped by dogma — which is living with the results of other people's thinking. Don't let the noise of others' opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. 

Everything else is secondary." 

Αυτά είναι τα λόγια ενός ανθρώπου που έζησε και πέθανε από καρκίνο του παγκρέατος. Του Steven Jobs. Ήταν ο πλούσιος ιδρυτής της Apple, με τις απίστευτα καινοτόμες ιδέες. Μα πάνω από όλα ήταν ένας άνθρωπος που μόλις τον άγγιξε ο καρκίνος, τον έκανε να αλλάξει πλάνο ζωής...και ίσως να γίνει πιο συνειδητοποιημένος, ίσως... καλύτερος άνθρωπος. 


Ένας άλλος άνθρωπος με καρκίνο 
(που ήταν η αφορμή να γίνω blogger), 
ήταν η Αμαλία
 http://fakellaki.blogspot.com/
30 χρονών. 
Πέθανε στις 25 Μαίου 2007. 
Το τελευταίο της post το έγραψε εξαντλημένη στις 3 Μαίου 2007. 
Περιγράφοντας την ιστορία της στο post "Εξαιτίας σου, γιατρέ μου..." μας έκανε να γεμίσουμε θυμό και οργή για τον καρκίνο της και την αδιάφορη συμπεριφορά των γιατρών, απέναντί της. 
Πόσες φορές την έδιωξαν, αγνόησαν τον χρόνιο πόνο, της συνταγογράφησαν παυσίπονα, την λοιδόρησαν λέγοντάς την τρελή, ενώ, μετά την διάγνωση, κοντά στο τέλος της ζωής της, παραλίγο να της στερήσουν το μόνο φάρμακο που της έδινε μια ελπίδα και που τελικά έφτασε πολύ αργά...
"Πως τόσος πόνος, τόση ζωή πήγαν στην άβυσσο, για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη..."έλεγε ο Σεφέρης. Κι όμως, η Αμαλία, πεθαίνοντας, μας άνοιξε τα μάτια για το απίστευτο χάος της ανευθυνότητας του ιατρικού κατεστημένου στην Ελλάδα και άνοιξε το δρόμο σε όλους για να διεκδικήσουν περισσότερα δικαιώματα για τους ασθενείς. 
Δικαιώματα, που τώρα, χάνονται μέρα με την ημέρα. 
Αμαλία, "καλά, εσύ έφυγες νωρίς...", για να μην δεις ότι, ουσιαστικά, μετά από τόσα χρόνια δεν άλλαξε τίποτα!

Ένας άνθρωπος που πέθανε επίσης από καρκίνο, αλλά πάλεψε και έζησε και πρόσφερε πολύτιμες οδηγίες ζωής στους συμπάσχοντες του, ήταν ο Γιώργος, ο "γλάρος Ιωνάθαν". 
Γεννήθηκε το 1975.
Ο Γιώργος πέθανε από καρκίνο στις 28/09/2010. 
Το ιστολογιό του όμως είναι εκεί.
 (http://giorman.blogspot.com/2010/03/courage-manual-for-cancer-patients-2.html )

Αλλά δεν υπάρχουν μόνο όσοι πέθαναν. Υπάρχουν και όσοι αντέχουν. Η Μαρία είναι εδώ:
http://mariatweety.blogspot.com/ ). Η Μαρία είναι μια δυνατή, ευαίσθητη, με χιούμορ, blogger με καρκίνο, που ζει τη ζωή, μαζί με όλες τις δυσκολίες της.

Ένα post έγινε  αφορμή για σκέψεις από τον Αρκούδο,
σχετικά με τον καρκίνο:" Πες το δυνατά ρε, Καρκίνος".
 http://arkoudos.com/blog/?p=1053
Ακόμα και ο ίδιος, έμπειρος blogger, εδώ και χρόνια,
με δυνατή φωνή και έντονο ύφος,
δήλωσε άφωνος από τα χιλιάδες σχόλια ανθρώπων
που απλά μιλούσαν για την εμπειρία τους και στήριζαν ο ένας τον άλλον.

Οργανώσεις με δυναμική παρουσία στον αγώνα κατά του καρκίνου:


Ο καρκίνος δεν είναι ανίκητος. Είναι ένας αγώνας ζωής.
Χωρίς υπεκφυγές. Μπορεί να πεθάνουμε απ' αυτόν.
Αλλά αν ζήσουμε, θα τον έχουμε νικήσει.